Etracker Debug:
	et_pagename = "Serbian Journal of Dermatology and Venereology|sjdv|C|[EN]"
	
        
Jump to ContentJump to Main Navigation

Serbian Journal of Dermatology and Venereology

The Journal of Serbian Association of Dermatovenereologists (SAD)

4 Issues per year

Open Access
VolumeIssuePage

Open Access

Hand, Foot and Mouth Disease in an Adult Man – a Case Report

1City Institute for Skin and Venereal Diseases, Belgrade, Republic of Serbia

This content is open access.

Citation Information: Serbian Journal of Dermatology and Venerology. Volume 4, Issue 4, Pages 172–176, ISSN (Print) 1821-0902, DOI: 10.2478/v10249-012-0049-9, March 2013

Publication History

Published Online:
2013-03-22

Abstract

Hand, foot and mouth disease is a systemic infection caused by enteroviruses. It is highly contagious, spreads by direct contact, and is commonly seen in young children. The disease is characterized by ulcerative oral lesions and a vesicular rash on palms, soles and characteristically between the fingers and toes, associated with mild systemic symptoms and signs such as fever and lymphadenopathy.

We present a 35-year-old man referred to a dermatologist with mouth lesions and skin rash. The patient had a fever, followed by a sore throat and malaise, which occurred two days before the rash. Physical examination revealed numerous superficial erosions and small vesicular lesions on the lower lip mucous membrane and on the hard palate, and also, multiple, discrete small vesicular lesions on fingers and toes. The patient was treated symptomatically and all the lesions resolved completely in a week. Adults with hand, foot and mouth disease usually experience milder symptoms than children. In conclusion: the disease should not be overlooked in middle-aged adults with a vesicular rash.

Sažetak

Uvod: Bolest šaka, stopala i usta je veoma kontagiozna sistemska infekcija izazvana enterovirusima koja se najčešće javlja kod dece. Oboljenje najčešće izaziva koksaki virus A16 i enterovirus 71. Karakteriše ga pojava vezikula na orofaringealnoj sluznici koje brzo prskaju ostavljajući bolne erozije i ospa na koži distalnih delova ekstremiteta, najčešće šaka i stopala. Obično se javlja blag poremećaj opšteg stanja.

Prikaz slučaja: Prikazujemo pacijenta starog 35 godina koji je došao kod dermatologa zbog ranica u usnoj duplji i osipa po dlanovima i tabanima. Dva dana pre pojave ovih promena pacijent je imao povišenu temperaturu, malaksalost i gušobolju. Pregledom je utvrđeno prisustvo brojnih erozija na sluznici tvrdog nepca i donje usne, eritematoznih makula na dlanovima i tabanima i vezikula u interdigitalnim prostorima. Promene su se povukle uz simptomatsku terapiju.

Diskusija: Dok promene mogu zahvatiti bilo koji deo oralne sluznice, nepce, jezik ili usne (Slika 1), karakterističan je izgled i lokalizacija osipa po koži. Promene na koži su najčešće lokalizovane na bočnim i dorzalnim stranama prstiju dlanova i tabana, naročito oko nokatnih ploča ali se mogu videti i na prevojima falangealnih zglobova, dlanovima I tabanima (slike 2 i 3). Vezikule su sitne, sivobeličaste boje karakterističnog ovalnog, linearnog, osnosno elipsastog oblika, sa dužom osovinom postavljenom paralelno sa funkcionalnim linijama kože (Slika 3). Kod dece osip može biti generalizovan: makulopapulozan ili papulovezikulozan.

Bolest šaka, stopala i usta se retko javlja kod odraslih osoba očuvanog imunostatusa.

Iznenadan atak oralnih i lezija na distalnim delovima ekstremiteta je patognomoničan, ali se oralne lezije mogu javiti i bez kutanih, što se neretko viđa u tzv. koksaki sindromima, Gianotti-Crosti-like sindromu i sindromu multiformnog eritema. Po pravilu, osip koji se javlja u toku ovih sindroma, obično nije dijagnostički punovredan, ukoliko nije zahvaćena orofaringealna sluznica. U diferencijalnoj dijagnozi treba isključiti stomatitis izazvan herpes simpleks virusom, vezikulozni stomatitis, varicelu i bolest stopala i usta.

Infekcija se dokazuje izolacijom virusa iz sadržaja vezikula ili nazofarinksa, u tkivnoj kulturi ili bolje inokulacijom u eksperimentalne životinje s obzirom da samo mali broj koksaki virusa iz grupe A raste u kulturi tkiva. Izolacija virusa isključivo iz fecesa nema dijagnostički značaj s obzirom na visoku učestalost infekcija bez simptoma. Serološka dijagnostika je od ograničenog značaja kao i kultura, naročito ako se uzme u obzir vreme za koje isti pružaju pozitivan nalaz. Konvencionalna histološka analiza bioptiranog uzorka ili skarifikata dna vezikule može imati dijagnostičku vrednost ali pruža veliki procenat lažnonegativnih rezultata. Direktno dokazivanje virusnih partikula u ispitivanom uzorku pomoću elektronskog mikroskopa, tehnikom tzv. negativnog bojenja, omogućuje postavljanje dijagnoze u roku od pola časa. Ova tehnika ima neprocenjiv dijagnostički značaj kod mnogih virusnih oboljenja a naročito kod infekcija izazvanim herpes simpleks i zoster virusima i kod bolesti šaka, stopala i usta. Nažalost, ova metoda nije uvek dostupna što je bio slučaj i kod našeg pacijenta. U najvećem broju slučajeva bolest izaziva koksaki virus A16, ređe A4, A5, A10, a ponekad tipovi iz grupe B, i enterovirusi − naročito tip 71.

Herpanginu izazivaju koksaki A virusi (tipovi 2, 3, 4, 5, 6, 8 i 10) i koksaki B virus tip 3. Neretko, herpangina prati bolest šaka, stopala i usta. Kao što je slučaj i sa ostalim enterovirusnim infekcijama, klinički sindromi izazvani bilo kojim pojedinim tipom pokazuju veliku kliničku varijabilnost. Bolest je obično blagog toka i traje nekoliko dana, kao kod našeg pacijenta. Iako retko, moguća je pojava teških komplikacija, pneumonije, miokarditisa i encefalitisa.

Zaključak: Bolest šaka, stopala i usta kod odraslih osoba je obično blažeg toka nego kod dece. Zbog infektivnosti oboljenja ovaj karakteristični osip ne bi trebalo ni kod njih prevideti

Keywords: Hand; Foot and Mouth Disease; Adult; Enterovirus Infections; Signs and Symptoms; Treatment Outcome; Hyaluronic Acid

Ključne reči: Bolest šaka; stopala i usta; Odrasli; Enterovirusne infekcije; Znaci i simptomi; Ishod lečenja; Hijaluronska kiselina

  • 1. Li L, He Y, Yang H, Zhu J, Xu X, Dong J, et al. Genetic characteristics of human enterovirus 71 and Coxsackievirus A16 circulating from 1999 to 2004 in Shenzhen, People’s Republic of China. J Clin Microbiol 2005;43:3835-9.

  • 2. Belazarian L, Lorenzo ME, Pace NC, Sweeney SM, Wiss KM. Exanthematous viral diseases. In: Wolff K, Goldsmith LA, Katz SI, Gilchrest BA, Paller AS, Leffel DJ, editors. Fitzpatrick′s dermatology in general medicine. 7th ed. New York: Mc Grawe-Hill; 2008. p. 1851-72.

  • 3. Calonje E. Histopathology of the skin: general principles. In: Burns T, Breathnach S, Cox N, Griffiths C, editors. Rook’s textbook of dermatology. 6th ed. Oxford: Blackwell Publishing Ltd; 2010. p. 10.1-43.

  • 4. Wei SH, Huang YP, Liu MC, Tsou TP, Lin HC, Lin TL, et al. An outbreak of coxsackievirus A6 hand, foot, and mouth disease associated with onychomadesis in Taiwan, 2010. BMC Infect Dis 2011;11:346.

  • 5. Wu Y, Yeo A, Phoon MC, Tan EL, Poh CL, Quak SH, et al. The largest outbreak of hand, foot and mouth disease in Singapore in 2008: the role of enterovirus 71 and coxsackievirus A strains. Int J Infect Dis 2010;14:e1076-81. [Web of Science]

  • 6. Rabenau HF, Richter M, Doerr HW. Hand, foot and mouth disease: seroprevalence of coxsackie A16 and enterovirus 71 in Germany. Med Microbiol Immunol 2010;199(1):45-51. [Web of Science]

  • 7. Blomqvist S, Klemola P, Kaijalainen S, Paananen A, Simonen ML, Vuorinen T, et al. Co-circulation of coxsackieviruses A6 and A10 in hand, foot and mouth disease outbreak in Finland. J Clin Virol 2010;48:49-54. [CrossRef] [Web of Science]

  • 8. Bending JW, Fleming DM. Epidemiological, virological, and clinical features of an epidemic of hand, foot, and mouth disease in England and Wales. Commun Dis Rep CDR Rev 1996;6:R81-6.

  • 9. Shin JU, Oh SH, Lee JH. A case of hand-foot-mouth disease in an immunocompetent adult. Ann Dermatol 2010;22:216-8. [CrossRef] [Web of Science]

  • 10. Sterling JC. Virus infections. In: Burns T, Breathnach S, Cox N, Griffiths C, editors. Rook’s textbook of dermatology. 6th ed. Oxford: Blackwell Publishing Ltd; 2010. p. 33.1-81.

  • 11. Baker DA, Philips CA. Fatal hand-foot-and-mouth disease in an adult caused by coxsackievirus 47. JAMA 1979;242:1065

Comments (0)

Please log in or register to comment.