Between ingressivity and resultativity: The prefix za- in contemporary Polish from a cross-Slavic perspective

Marek Łaziński 1
  • 1 University of Warsaw, Institute of Polish Language, Krakowskie Przedmieście 26/28, Warszawa, Poland
Marek Łaziński
  • Corresponding author
  • University of Warsaw, Institute of Polish Language, Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927, Warszawa, Poland
  • Email
  • Search for other articles:
  • degruyter.comGoogle Scholar

Summary

The aim of this paper is to describe the submeanings of the prefix za- in its perfectivising function in Polish. The semantic meaning of this prefix deserves a reassessment given its high productivity in new, often colloquial verbal deri­vatives. In such derivatives, e. g. zagłosować ‘vote’, zawalczyć ‘struggle’ or zapozować ‘pose’, as well as in many other older verbs, the meaning of za- seems to be distinctly different from the traditionally assumed meanings: in­gressive, allative, hiding, covering or damaging (a discussion of previous analyses of za- is presented in Section 2). This article proposes a new meaning of Polish za-: the segmentative meaning (see Section 3.4). The object of this analysis is za- in purely aspectual pairs of verbs consisting of an unprefixed imperfective (ipf.) and a perfective (pf.) with za- (for the defini­tion of a purely aspectual pair of verbs and some modifications for motion verbs, see Sections 1 and 3.5). The paper is not concerned with Aktionsart meanings expressed by the prefix za- in lexical derivations from a simplex ipf. verb in which a pf. verb is paired with another derived imperfective. Such pairs of pf. and impf. verbs in za- are considered only as a background for the analysis of za- as a pure perfectiviser.

  • Bacz, Barbara. 2005. For the unity of meaning of the Polish verbal prefix za-. In Makkai, A., W. J. Sullivan & A. R. Lommel (eds.), LACUS Forum XXXI, 93–104. Houston, Lacus.

  • Bacz, Barbara. 2012. Reflections on semelfactivity in Polish. In Studies in Polish Linguistics 7, 107–128.

  • Braginsky, Pavel. 2008. The semantics of the prefix za- in Russian. PhD dissertation, Bar-Ilan University Israel.

  • Bralczyk, Jerzy. (ed.). 2005. Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów. Warszawa: WN PWN.

  • Čertkova, Maria Ju. 1996. Grammatičeskaja kategorija vida v russkom jazyke. Moskva: Izd. Moskovskogo Universiteta.

  • Cockiewicz, Wacław. 1992. Aspekt na tle systemu słowotwórczego polskiego czasownika i jego funkcyjne odpowiedniki w języku niemieckim. Kraków: Wydawnictwo UJ.

  • Cockiewicz, Wacław & Anna Matlak. 1995. Strukturalny słownik aspektowy czasowników polskich. Kraków: Wydawnictwo UJ.

  • Dickey, Stephen M. M. 2000. Parameters of Slavic Aspect. Stanford: CSLI Publ.

  • Dickey, Stephen M. 2005. S-/Z- and the grammaticalisation of aspect in Slavic. In Slovenski jezik. Slovene Linguistic Studies 5, 3–55.

  • Dickey, Stephen M. & Julie Hutcheson. 2003. Delimitative verbs in Russian, Czech and Slavic. In Maguire, R. A. & A. Timberlake (eds.), American Contributions to the Thirteenth Con­gress of Slavists, 23–36. Bloomington/I.: Slavica.

  • Doroszewski, Witold (ed.). 1956–1978. Słownik języka polskiego. Warszawa: Wiedza Powsz.

  • Dunaj, Bogusław (ed.). 1996. Słownik współczesnego języka polskiego. Warszawa: Wilga.

  • Esvan, François. 2007. Vidová morfologie českého slova. Praha: Lidové Noviny.

  • Grzegorczykowa, Renata, Roman Laskowski & Henryk Wróbel (eds.). 1998. Gramatyka współczesnego języka polskiego: Morfologia. Warszawa: PWN.

  • Ivančev, Svetomir. 1961. Kontekstovo obuslovena ingresivna upotreba na glagolite ot nesvăršen vid v češkija ezik. In Godišnik na Sofijskija Universitet 54 (3), 1–152.

  • Janda, Laura. 1986. A Semantic Analysis of the Russian Verbal Prefixes za-, pere-, do- and ot-. München: Sagner.

  • Karłowicz, Jan. 1977 [1900–1911]. Słownik gwar polskich. Warszawa: Wyd. Artystyczne i Filmowe.

  • Kopečny, František. 1962. Slovesný vid v češtine. Praha: Nakl. Československé Akademie Věd.

  • Křižková, Helena. 1962. Über den Ausdruck verschiedener Handlungsphasen im Russischen und Tschechischen. In Zeitschrift für Slawistik 7 (1), 113–124.

  • Łaziński, Marek. 2008. O głosowaniu i zagłosowaniu. Polityczne aspekty aspektu. In Brehmer, B., K. Fischer & G. Krumbholz (eds.), Aspekte, Kategorien und Kontakte slavischer Sprachen. Festschrift für Volkmar Lehmann, 287–299. Hamburg: Kovač.

  • Pavlova, N. I. 1988. Semantičeskij potencial prefiksov v russkom slovoobrazovanii. In Edin­stvo sistemnogo i funkcional’nogo analiza jazykovych edinic, 42–55. Belgorod: Izd. Bel­go­rodskogo Gosudarstvennogo Universiteta.

  • Piwowar, Jolanta. 2003. Funkcje prefiksu po- we współczesnym języku polskim. In Prace Języko­znawcze 5, 141–157.

  • Śmiech, Witold. 1986. Derywacja prefiksalna czasowników polskich. Wrocław, Warszawa & Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

  • Szymczak, M. (ed.). 1978–1985, 91995. Słownik języka polskiego. Warszawa: PWN.

  • Tabakowska, Elżbieta. 2003. Space and time in Polish. The verbal preposition za and the verbal prefix za-. In Cuyckens, H. et al. (eds.), Motivation in Language. Studies in Honor of Günther Radden, 153–177. Amsterdam/Ph.: Benjamins.

  • USJP (2003) = Dubisz, Stanisław (ed.). 2003. Uniwersalny słownik języka polskiego. Warszawa: PWN.

  • Volochina G. A. & E. D. Popova. 1993. Russkie glagol’nye pristavki: semantičeskoe ustroj­stvo, sistemnye otnošenija. Voronež: Izd. Voronežskogo Universiteta.

  • Zaliznjak Anna A. & Aleksej D. Šmelev. 1997. Lekcii po russkoj aspektologii. München: Sagner.

Purchase article
Get instant unlimited access to the article.
$42.00
Log in
Already have access? Please log in.


or
Log in with your institution

Journal + Issues

Zeitschrift für Slawistik publishes critical essays on languages and literatures, popular poetry, and the cultural history of Slavic peoples in the past and present. Special attention is paid to German-Slavic linguistics, literary and cultural relations within their European context, onomastics, history and poetology of literary genres, Baltic studies, Sorbian studies, and the history of Slavic studies.

Search