Skip to content
Licensed Unlicensed Requires Authentication Published by De Gruyter (A) June 11, 2021

Proto-Slavic *ū-stems and the Polabian language

Paweł Janczulewicz

Summary

The paper deals with the issues (both inflectional and word-formational) of Proto-Slavic *ū-stems in the Polabian corpus. The aim of the paper is to identify all Polabian words continuing the *ū-declension class and accompany them with comprehensive linguistic and, when necessary, philological comments. As it turns out, some words, regarded as Polabian innovations, are in fact archaisms, as evidenced by comparative data. A new explanation of heteroclitic stems (Nsg -o vs. NApl -våi̯) is proposed involving a well-known Polabian sound change (*Kvo > Ko), which is somewhat elaborated.

References

Bańkowski, Andrzej. 2000. Etymologiczny słownik języka polskiego. Warszawa: PWN. Search in Google Scholar

Cordes, Gerhard & Hermann Niebaum. 2000. Wortbildung des Mittelniederdeutschen. In Werner Besch, Anne Betten, Oskar Reichmann & Stefan Sonderegger (eds.), Sprachgeschichte. Ein Handbuch zur Geschichte der deutschen Sprache und ihrer Erforschung, 1463–1469. Berlin & New York: de Gruyter.Search in Google Scholar

ESJS 2 = Havlová, Eva (ed.). 1990. Etymologický slovník jazyka staroslověnského 2. Praha: Academia.Search in Google Scholar

ESUM = Mel’nyčuk, Oleksandr S. (ed.). 1982–2012. Etymolohichnyi slovnyk ukrains’koi movy. Kyiv: Naukova dumka.Search in Google Scholar

ĖSBM = Marynaŭ, Viktar U. (ed.). 1978–. Ėtymalahichny sloŭnik belaruskaj movy. Minsk: Navuka i tėxnika.Search in Google Scholar

ĖSSJa = Trubačev, Oleg N. (ed.). 1974–. Ėtimologicheskii slovar’ slavianskikh iazykov. Moskva: Nauka.Search in Google Scholar

GbSlov = Gebauer, Jan. 1970. Slovník staročeský. Praha: Academia.Search in Google Scholar

Gołąb, Zbigniew. 1992. The Origins of the Slavs: a Linguist’s View. Columbus: Slavica Publishers.Search in Google Scholar

Handke, Kwiryna, Jadwiga Majowa & Hanna Popowska-Taborska. 1967. Z kaszubskich studiów leksykalnych. In Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 6. 41–56.Search in Google Scholar

Heydzianka, Janina. 1927. Szczątki składni połabskiej. In Slavia Occidentalis 6. 26–69.Search in Google Scholar

Hinze, Friedhelm. 1964. Beiträge zur deutsch-polabischen Etymologie. In Zeitschrift für Slawistik 9. 685–692.10.1524/slaw.1964.9.15.685Search in Google Scholar

Janczulewicz, Paweł. 2020. Identyfikacja tematów na *-(j)ū w materiale polskim i słowiańskim. In LingVaria XV (29). 201–212.10.12797/LV.15.2020.29.13Search in Google Scholar

Kluge EWb = Kluge, Friedrich. 1989. Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache. 22. Auflage, bearb. von Elmar Seebold. Berlin & New York: de Gruyter.10.1515/9783110845037Search in Google Scholar

Knoll, Vladislav. 2018. Fragmentacija polabsko-pomorskogo jazykovogo kontinuuma. In Slavia – časopis pro slovanskou filologii 87 (1–3). 158–188.Search in Google Scholar

Koblishke, Julius. 1906. Drawäno-Polabisches. In Archiv für slavische Philologie 28. 433–444.Search in Google Scholar

Kuraszkiewicz, Władysław. 1929. Zamykające zgłoskę j i v w języku połabskim. In Slavia Occidentalis 8. 58–70.Search in Google Scholar

Kück, Eduard. 1942–1967. Lüneburger Wörterbuch. Neumünster: Karl Wachholtz.Search in Google Scholar

Lehr-Spławiński, Tadeusz. 1929. Gramatyka połabska. Lwów.Search in Google Scholar

Newerkla, Stephan Michael. 2011. Sprachkontakte Deutsch-Tschechisch-Slowakisch. Wörter-buch der deutschen Lehnwörter im Tschechischen und Slowakischen: historische Entwicklung, Beleglage, bisherige und neue Deutungen. Frankfurt am Main u. a.: Peter Lang.Search in Google Scholar

Nosovič, Ivan I. 1870. Slovar’ belorusskago narechiia. Sanktpeterburg: Tipografiia Imperatorskoi Akademii Nauk.Search in Google Scholar

OLA-ls 2 = Basara, Jan (ed.). 2000. Obshcheslavianskii lingvisticheskii atlas. Seriia leksiko-slovoobrazovatel’naia. Zhivotnovodstvo. Warszawa.Search in Google Scholar

OLA-ls 4 = Ferenchiková, Adriana (ed.). 2012. Obshcheslavianskii lingvisticheskii atlas. Seriia leksiko-slovoobrazovatel’naia. Sel’skoe khoziaistvo. Bratislava.Search in Google Scholar

OLA-ls 9 = Siatkowski, Janusz & Jadwiga Waniakowa (eds.). 2009. Obshcheslavianskii lingvisticheskii atlas. Seriia leksiko-slovoobrazovatel’naia. Chelovek. Kraków.Search in Google Scholar

OLA-ls BM = Ivanovna, Tat’jana I. 2013. Obshcheslavianskii lingvisticheskii atlas. Seriia leksiko-slovoobrazovatel’naia. Bolgarskie materialy. Zhivotnyi mir. Zhivotnovodstvo. Rastitel’nyi mir. Professii i obshchestvennaia zhizn’. Moskva & Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia.Search in Google Scholar

Olesch, Reinhold. 1980. Zum Vokalsystem des Spätdravänischen. (Ljudevit Jonke zum 70. Geburts-tage in Verehrung und Freundschaft). In Zeitschrift für slavische Philologie 41. 213–219.Search in Google Scholar

Olesch, Reinhold. 1975. Die mundartliche Gliederung des Dravänopolabischen. In Wiener Slavistisches Jahrbuch 21. 182–201.Search in Google Scholar

Olesch, Reinhold. 1967. Fontes lingvae dravaenopolabicae minores. Köln & Graz: Böhlau.Search in Google Scholar

Orlov, Leonid M. 1984. Russkie govory Volgogradskoi oblasti. Volgograd.Search in Google Scholar

Pleteršnik, Maks. 1894–1895. Slovensko-nemški slovar. Ljubljana.Search in Google Scholar

Polański, Kazimierz. 1993. Polabian. In B. Comrie & G. Corbett (eds.), The Slavonic Languages. London & New York: Routledge Press.Search in Google Scholar

Polański, Kazimierz & James Allan Sehnert. 1967. Polabian-English Dictionary. The Hague: Mouton.Search in Google Scholar

Pronk-Tiethoff, Saskia. 2014. The productivity of the feminine ū-stems in Proto-Slavic. In Zeitschrift für Slawistik 59 (1). 22–45.10.1515/slaw-2014-0002Search in Google Scholar

Pronk-Tiethoff, Saskia. 2013. The Germanic Loanwords in Proto-Slavic (= Leiden Studies in Indo-European; 20). Amsterdam & New York: Rodopi.10.1163/9789401209847Search in Google Scholar

Radłowski, Marian. 1958. Stosunki rodzinne i społeczne u Drzewian połabskich w świetle szczątków ich języka. In Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 3. 285–343.Search in Google Scholar

Rost, Paul. 1907. Die Sprachreste der Draväno-Polaben im Hannöverischen. Leipzig: J. C. Hinrischs’sche Buchhandlung.Search in Google Scholar

RSKJ 5 = Rečnik srpskohrvatskoga književnog jezika. Knj. 5, P-S. Novi Sad: Matica srpska. 1973. Search in Google Scholar

Schiller, Karl & August Lübben. 1875. Mittelniederdeutsches Wörterbuch. Bd. 1, A-E. Bremen: J. Kühtmann’s Buchhandlung. Search in Google Scholar

Schleicher, August. 1871. Laut- und Formenlehre der polabischen Sprache. St.-Petersburg.Search in Google Scholar

SDJa 4 = Avanesov, Ruben I. 1991. Slovar’ drevnerusskogo iazyka (XI-XVI vv.). Tom IV. Moskva: Russkii iazyk. Search in Google Scholar

SEJDP = Polański, Kazimierz & Tadeusz Lehr-Spławiński. 1962–1994. Słownik etymologiczny języka Drzewian połabskich. Wrocław, Warszawa, Kraków & Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.Search in Google Scholar

Sławski SE III = Sławski, Franciszek. 1966–1969. Słownik etymologiczny języka Polskiego. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego.Search in Google Scholar

Smoczyński, Wojciech. 2007. Słownik etymologiczny języka litewskiego. Wilno.Search in Google Scholar

SP = Sławski, Franciszek. 1974–. Słownik prasłowiański. Wrocław, Warszawa, Kraków & Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.Search in Google Scholar

SPXVI = Słownik Polszczyzny XVI wieku. 1966–. Wrocław, Warszawa & Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Search in Google Scholar

Sreznevskij, Izmail I. 1893–1912. Materialy dlia slovaria drevne-russkago iazyka. Sanktpeterburg: Tipografiia Imperatorskoi Akademii Nauk.Search in Google Scholar

SRNG = Filin, Fedot P. 1965–. Slovar’ russkich narodnykh govorov. Moskva & Leningrad: Nauka.Search in Google Scholar

SSNO = Taszycki, Witold (ed.). 1965–1984. Słownik staropolskich nazw osobowych. Wrocław, Warszawa & Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.Search in Google Scholar

SStp = Urbańczyk, Stanisław (ed.). 1953–2002. Słownik staropolski. Warszawa. Search in Google Scholar

Suprun, Adam. 1994. Zum dravänopolabischen Vaterunser. In Wiener Slavistisches Jahrbuch 40. 113–127.Search in Google Scholar

Suprun, Adam E. 1987. Polabskii iazyk. Minsk: Universitetskoe.Search in Google Scholar

Szydłowska-Ceglowa, Barbara. 1963. Materialna kultura Drzewian połabskich w świetle poszukiwań słownikowych. In Lud 48. 19–256.Search in Google Scholar

TLDP = Olesch, Reinhold. 1983–1987. Thesaurus linguae Dravaenopolabicae. Köln & Wien: Böhlau.Search in Google Scholar

Toporov, Vladimir N. 1980. Prusskii iazyk. Slovar’ I-K. Moskva: Nauka.Search in Google Scholar

Trubetzkoy, N[ikolai]. 1929. Polabische Studien. Wien & Leipzig: Hölder-Pichler-Tempsky A.-G.Search in Google Scholar

Trubetzkoy Nikolai. 1926. Zur Quellenkunde des Polabischen. In Zeitschrift für slavische Philologie 3. 326–364.Search in Google Scholar

Vaillant, André. 1958. Grammaire comparée des langues slaves: tome 2, morphologie. Lyon & Paris: IAC.Search in Google Scholar

Vaillant, André. 1932. Le datif en -âw du polabe. In Revue des Études Slaves 12. 232–234.Search in Google Scholar

Published Online: 2021-06-11
Published in Print: 2021-06-26

© 2021 Walter de Gruyter GmbH, Berlin/Boston