Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details
More options …

Acta Palaeobotanica

The Journal of W. Szafer Institute of Botany of Polish Academy of Sciences

2 Issues per year


CiteScore 2016: 1.17

SCImago Journal Rank (SJR) 2016: 0.524
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2016: 0.513

Open Access
Online
ISSN
2082-0259
See all formats and pricing
More options …

Vegetation changes and human activity around Lake Łańskie (Olsztyn Lake District, NE Poland) from the mid Holocene, based on palynological study

Jacek Madeja
  • Corresponding author
  • Department of Palaeobotany and Palaeoherbarium, Institute of Botany, Jagiellonian University, Lubicz 46, 31-512 Kraków, Poland
  • Email
  • Other articles by this author:
  • De Gruyter OnlineGoogle Scholar
Published Online: 2013-12-31 | DOI: https://doi.org/10.2478/acpa-2013-0012

ABSTRACT

Bottom sediments of Lake Łańskie in NE Poland (Olsztyn Lake District) were studied by pollen analysis, and vegetation changes from ca 4800 BC to modern times were reconstructed based on the results. Due to rapid sedimentation the changes in plant cover are recorded with high resolution. The variation of pollen spectra composition reflects changing shares of deciduous trees and the continuous dominance of pine forest. Nowadays the surroundings of Lake Łańskie are also heavily forested but as early as 1100 AD the deciduous trees began to be eliminated. On the basis of pollen data, five phases of increased human activity were distinguished. Based on the available archaeological chronology of local settlements, the first stage is connected with para-Neolithic groups of Ząbie-Szestno type and the Lusatian culture. They are followed by the West Baltic Barrow culture, Wielbark culture and Early Medieval Prussian tribes. The pollen record shows low intensity of exploitation of the terrain around Lake Łańskie, probably attributable to the brevity of episodes of human occupation in the near vicinity of the lake. The last phase, covering part of the Middle Ages (since ca 1000 AD) and modern times, is reflected in the most distinct vegetation changes on the pollen diagram, caused by increased intensity of settlement. In spite of the distinct diminution of forest cover around the lake the scale of deforestation was much lower than at other sites in NE Poland.

The main aims of this paper were to describe the changes in the palaeoenvironment which took place around Lake Łańskie (Olsztyn Lake District) and to find those changes in the plant cover which were the effect of human activity, and to confirm whether the changes of palaeoenvironment around Lake Łańskie were noted at the same time in adjacent areas.

KEYWORDS: palynology; human impact; vegetation history; settlement history; late Holocene; NE Poland

  • ACHREMCZYK S. 2010. Historia Warmii i Mazur. Tom 1: Pradzieje - 1772: 5-671. Towarzystwo Naukowe i Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.Google Scholar

  • BEDNAREK R. & PRUSINKIEWICZ Z. 1999. Geografia gleb. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Google Scholar

  • BEHRE K-E. 1981. The interpretation of anthropogenic indicators in pollen diagrams. Pollen et Spores, 23: 225-245.Google Scholar

  • BERGLUND B.E. & RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1986. Pollen analysis and pollen diagrams: 455-484. In Berglund B.E. (ed.), Handbook of Holocene Palaeoecology and Palaeohydrology. J. Wiley & Sons Ltd., Chichester, New York.Google Scholar

  • BEUG H.-J. 2004. Leitfaden der Pollenbestimmung für Mitteleuropa und Angrenzende Gebiete. Verlag Dr. Friedrich Pfeil, München.Google Scholar

  • BIAŁKOWSKI W. 1990. Łańskie imperium. Ośrodek partyjny za zamkniętymi drzwiami. Wydawnictwa „Alfa”, Warszawa.Google Scholar

  • BÜNTGEN U., TEGEL W., NICOLUSSI K., McCORMICK, FRANK D., TROUET V., KAPLAN J.O., HERZIG F., HEUSSNER K-U., WANNER H., LUTERBACHER J. & ESPER J. 2011. 2500 Years of European Climate Variability and Human Susceptibility. Science, 331: 578-582.Google Scholar

  • CIEŚLIŃSKI A. 2009. Kultura wielbarska nad Łyną, Pasłęką i górną Drwęcą. Pruthenia, 4: 87-115.Google Scholar

  • CHARMAN D.J., BLUNDELL A., CHIVERRELL R.C., HENDON D. & LANGDON P.G. 2006. Compilation of non-annually resolved Holocene proxy climate records: stacked Holocene peatland palaeo-water table reconstructions from northern Britain. Quat. Sci. Rev., 25: 336-350.Google Scholar

  • CHOIŃSKI A. 1991. Katalog jezior Polski. Część druga. Pojezierze Mazurskie, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.Google Scholar

  • DĄBROWSKI J. (ed). 1981a. Woryty - studium archeologiczno- przyrodnicze zespołu osadniczego kultury Lużyckiej (summary: Woryty - an archaeological and naturalistic study of the settlement complex of Lusatian Culture). Pol. Bad. Aecheol. 20. Ossolineum, Wrocław.Google Scholar

  • DĄBROWSKI J. 1981b. Próba charakterystyki zespołu osadniczego kultury łużyckiej w Worytach: 229-238. In: Dąbrowski J. (ed.), Woryty. Studium archeologiczno-przyrodnicze zespołu osadniczego kultury łużyckiej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii, Wrocław.Google Scholar

  • DĄBROWSKI J. 1997. Epoka brązu w północnowschodniej Polsce, Białystok.Google Scholar

  • DĄBROWSKI J. & MOGIELNICKA-URBAN M. 1976. Wyniki prac wykopaliskowych na stanowiskach zespołu osadniczego kultury Łużyckiej we wsi Woryty, woj. Olsztyn (summary: Results of the excavations of the sites of the Lusatian settlement complex at Woryty, Province of Olsztyn). Spraw. Archeol., 22: 145-167.Google Scholar

  • DROZDOWSKI E. 1974. Geneza Basenu Grudziądzkiego w świetle osadów i form glacjalnych. (summary: Genesis of the Grudziądz Basin in the light of its deposits and glacial forms). Pr. Geogr., 104: 1-136Google Scholar

  • DROZDOWSKI E. & BERGLUND E.B. 1976. Development of the Lower Vistula River Valley, North Poland. Boreas, 5(2): 95-107.Google Scholar

  • EDDY J.A. 1976. The Maunder minimum. Science, 18: 1189-1202.CrossrefGoogle Scholar

  • ELLENBERG H. 1996. Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen. UTB für Wissenschaft. Ulmer, Stuttgart.Google Scholar

  • FAEGRI K. & IVERSEN J. 1989. Textbook of Pollen Analysis. 4th edition. John Wiley & Sons, Chicester.Google Scholar

  • FALIŃSKI J.B. 1997. Pioneer woody species and their role in the regeneration and secondary succession: 33-54. In: Fałtynowicz W., Latałowa M. & Szmeja J. (eds), Dynamics and conservation conservation of the Pomeranian vegetation. Bogucki Wyd. Nauk. Gdańsk-Poznań.Google Scholar

  • FALIŃSKI J.B. & PAWLACZYK P. 1993. Zarys eklogii: 157-263. In: Bugała W. (ed.), Grab zwyczajny. Nasze drzewa leśne. Monografie popularnonaukowe. Tom 9. Sorus. Poznań-Kórnik.Google Scholar

  • FILBRANDT-CZAJA A. 1999. Zmiany szaty roślinnej okolic jeziora Oleczno w późnym holocenie pod wpływem czynników naturalnych i antropogenicznych: 61-67. In: Chudziak W. (ed.), Studia nad osadnictwem średniowiecznym ziemi chełmińskiej. Wydawnictwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.Google Scholar

  • FILBRANDT-CZAJA A. & NORYŚKIEWICZ B. 2003. Osadnictwo na pograniczu słowiańsko-pruskim we wczesnym średniowieczu (Siedlungswesen in slowenisch-preussischen Grenzgebiet im frühen Mittelalter angesichts der Staubanalyse): 57-66. In: Grążawski K. (ed.), Pogranicze polsko-pruskie i krzyżackie. Muzeum w Brodnicy, Włocławskie Towarzystwo Naukowe, Włocławek-Brodnica.Google Scholar

  • FILBRANDT-CZAJA A., NORYŚKIEWICZ B. & PIERNIK A. 2003. Intensification gradient of settlement processes in pollen diagrams from Dobrzyńsko- Olsztyńskie Lake District. Ecol. Quest., 3: 125-137.Google Scholar

  • GAŁKA M., TOBOLKI K., ZAWISZA E. & GOSLAR T. 2013. Postglacial history of vegetation, human activity and lake-level changes at Jezioro Linówek in northeast Poland, based on multi-proxy data. Veg. Hist. Archaeobot. ARTICLE IN PRESS GIESECKE T. & BENNETT K.D. 2004. The Holocene spread of Picea abies (L.) Karst. in Fennoscandia and adjacent areas. J. Biogeogr., 31: 1523-1548.Google Scholar

  • GÓRSKI J., MAKAROWICZ P. & TARAS H. 2004. Podstawy gospodarcze ludności kręgu trzcinieckiego w dorzeczu Wisły i Odry. In: Szmyt M. (ed), Nomadyzm a pastoralizm w międzyrzeczu Wisły i Dniepru, Poznań.Google Scholar

  • GRABOWSKI P. 1997. Obraz terytorium Prus Wschodnich w kartografii XV-XIX w. In: Grabowski P. & Ostrowski J. (eds), Ziemie dawnych Prus Wschodnich w kartografii. Instytut Historii Nauki, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie. Olsztyn.Google Scholar

  • GRANOSZEWSKI W. 2003. Late Pleistocene vegetation history and climatic changes at Horoszki Duże, eastern Poland: a palaeobotanical study. Acta Palaeobot. Suppl. 4: 3-95.Google Scholar

  • GREGOROVIUS J. 1883. Die Ordensstadt Neidenburg in Ostpreussen. Marienwerde.Google Scholar

  • GROSS H. 1935. Die Steppenheidetheorie und die vorgeschichtliche Besiedlung Ostpreussen. Altpreussen 2(3): 152-168.Google Scholar

  • GROSS H. 1936. Die Steppenheidetheorie und die vorgeschichtliche Besiedlung Ostpreussen. Altpreussen, 1(4): 193-216.Google Scholar

  • HEIKKILÄ M. & SEPPÄ H. 2003. A 11,000 yr palaeotemperature reconstruction from the southern boreal zone in Finland. Quat. Sci. Rev., 22: 541-554.Google Scholar

  • HOFFMAN J.M. 2000. Kultura i osadnictwo południowo- wschodniej strefy nadbałtyckiej w I tysiącleciu p.n.e.: 5-279. Rozprawy i Materiały Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie nr 191. Olsztyn.Google Scholar

  • HUNTLEY H. & BIRKS H.J.B. 1983. An atlas of past and present pollen maps for Europe: 0-13 000 years ago. Cambridge University Press, Cambridge.Google Scholar

  • HYNYNEN J., NIEMIESTÖ P., VIHERÄ-AARNIO A., BRENNER A., HEIN S. & VELING P. 2010. Silviculture of birch (Betula pendula Roth and Betulapubescens Ehrh.) in northern Europe. Forestry, 83(1): 103-119.CrossrefGoogle Scholar

  • JANKOVSKÁ V. & KOMÁREK J. 2000. Indicative value of Pediastrum and other coccal green algae in palaeoecology. Folia Geobot., 35: 59-82.Google Scholar

  • JAREMEK A. & NOWAKOWSKA M. 2011. Swaderki, st. I („Wyspa na Jez. Świętym”), woj. warmińskomazurskie. Badania w roku 2010. (Pl. 140). Światowit, Rocznik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tom VIII(XLIX)/B: 253-254.Google Scholar

  • JUTRZENKA-TRZEBIATOWSKI A. 1995. Zboczowe lasy klonowo-lipowe Aceri-Tilietum Faber 1936 w Polsce północno-wschodniej (Summary: The Aceri-Tilietum Faber 1936 maple-linden slope forests in North-eastern Poland). Monogr. Bot., 78: 5-78.Google Scholar

  • KACZANOWSKI P. & KOZŁOWSKI J.K. 1998. Wielka historia Polski. Najdawniejsze dzieje ziem polskich. Oficyna Wydawnicza Forga, Kraków.Google Scholar

  • KĘPCZYŃSKI K. 1960. Ugrupowania roślinne rejonu jeziora Skępe i otaczających torfowisk (summary: Plant groups of the Lake District of Skępe and the surrounding peat-bogs). Studia Societatis Scientiarum Toruniensis (Suppl.), 6: 1-244.Google Scholar

  • KOŁACZEK P., KUPRYJANOWICZ M., KARPIŃ- SKA-KOŁACZEK M., SZAL M., WINTER H., DANEL W., POCHOCKA-SZWARC K. & STACHOWICZ- RYBKA R. 2013. The Late Glacial and Holocene development of vegetation in the area of a fossil lake in the Skaliska Basin (north-eastern Poland) inferred from pollen analysis and radiocarbon dating. Acta Palaeobot., 53(1): 23-52.Google Scholar

  • KOMÁREK J. & JANKOVSKÁ V. 2001. Review of the Green Algal Genus Pediastrum; Implication for the Pollen-analytical Research. Bibliot. Phycol., 108: 1-127.Google Scholar

  • KONDRACKI J. 2002. Geografia regionalna Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Google Scholar

  • KOPROWSKI M. 2013. Spatial distribution of introduced Norway spruce growth in lowland Poland: the influence of changing climate and extreme weather events. Quat. Int., 283: 139-146.Google Scholar

  • KOSSERT A. 2005. Prusy Wschodnie. Historia i mit. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.Google Scholar

  • KOŻUCHOWSKI K. 2011. Klimat Polski. Nowe spojrzenie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Google Scholar

  • KUPRYJANOWICZ M. 2007. Postglacial development of vegetation in the vicinity of the Wigry Lake. Geochronometria, 27: 53-66.Google Scholar

  • KUPRYJANOWICZ M. 2008. Badania palinologiczne w Polsce północno-wschodniej. In: Wacnik A., Madeyska E. (eds), Polska północno-wschodnia w holocenie. Człowiek i jego środowisko. Botan. Guideb., 30: 77-95.Google Scholar

  • LARSEN L.B., VINTHER B.M., BRIFFA K.R., MELVIN T.M., CLAUSEN H.B., JONES P.D., SIGGAARD- ANDERSON M.-L., HAMMER C.U., ERONEN M., GRUDD H., GUNNARSON B.E., HANTEMIROV R.M., NAURZBAEV M.M. & NICOLUSSI K. 2008. New ice core evidence for a volcanic cause of the A.D. 536 dust veil. Geophys. Res. Lett. 35, L04708, doi: 10.1029/2007GL032450CrossrefGoogle Scholar

  • LASOTA-MOSKALEWSKA A. 2005. Zwierzęta udomowione w dziejach ludzkości. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa.Google Scholar

  • LITYŃSKA-ZAJĄC M. 1997. Roślinność i gospodarka rolna w okresie rzymskim. Studium archeobotaniczne. Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków.Google Scholar

  • LITYŃSKA-ZAJĄC M. 2005. Chwasty w uprawach roślinnych w pradziejach i wczesnym średniowieczu. Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków.Google Scholar

  • LITYŃSKA-ZAJĄC M. & WASYLIKOWA K. 2005. Przewodnik do badań archeologicznych. Sorus, Poznań.Google Scholar

  • MADEJA J. 2012. Local Holocene vegetation changes and settlement history based on pollen analysis of Lake Kwiecko sediments, West-Pomeranian Lake District, NW Poland. Acta Palaeobot., 52(1): 105-125.Google Scholar

  • MADEJA J., WACNIK A., ZYGA A., STANKIEWICZ E., WYPASEK E., GUMIŃSKI W. & HARMATA K. 2009. Bacterial ancient DNA as an indicator of human presence in the past: its correlation with palynological and archaeological data. Journ. Quatern. Sci., 24(4): 317-321.Google Scholar

  • MAKOHONIENKO M., LATAŁOWA M., MILECKA K., OKUNIEWSKA-NOWACZYK I. & NALEPKA D. 2004. Artemisia L.: 253-261. In: Ralska-Jasiewiczowa M., Latałowa M., Wasylikowa K., Tobolski K., Madeyska E., Wright H.E. Jr. & Turner Ch. (eds), Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.Google Scholar

  • MANASTERSKI D. 2009. Pojezierze Mazurskie u schyłku neolitu i na początku epoki brązu w świetle zespołów typu Ząbie-Szestno: 4-327. Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski.Google Scholar

  • MANGERUD J., ANDERSEN S.T., BERGLUND B.E. & DONNER J. 1974. Quaternary stratigraphy of Norden, a proposal for terminology and classification. Boreas, 3: 109-126.Google Scholar

  • MARUSZEWSKI E. 1976. Historia Nidzicy: 62-94. In: Korzeniowski W., Krygier M., Stańczuk J., Wakar A. & Wojnicz T. (eds), Nidzica. Z dziejów miasta i okolic. Wydawnictwo Pojezierze - Olsztyn.Google Scholar

  • MATUSZKIEWICZ J.M. 2008. Potential natural vegetation of Poland (Potencjalna naturalna roślinność Polski). Map sheet A3. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Warszawa.Google Scholar

  • MATUSZKIEWICZ W., SIKORSKI P., SZWED W. & WIERZBA M. (eds), 2012. Zbiorowiska roślinne Polski. Lasy i zarośla. Wydawnictwo Naukowe PWN.Google Scholar

  • MOORE P.D., WEBB J.A. & COLLINSON M.E. 1991. Pollen Analysis (Second Edition). Blackwell Scientific Publications. London.Google Scholar

  • NAKAGAWA T., BRUGIAPAGLIA E., DIGERFELDT G., REILLE M., BEAULIEU J. & YASUDA Y. 1998. Dense-media separation as a more efficient pollen extraction method for use with organic sediment/ deposit samples: comparison with the conventional method. Boreas, 27(1): 15-24.Google Scholar

  • NALEPKA D. & WALANUS A. 2003. Data processing in pollen analysis. Acta Palaeobot., 43(1): 125-134.Google Scholar

  • NIEWIAROWSKI W. & NORYŚKIEWICZ B. 1983. Some problems concerning the development of the Vistula and the Drwęca Valley floors in the Toruń Region. Das Jungquartär und seine Nutzung im Küsten- und Binnentiefland der DDR und VR Polen. Ergänzungsheft 282: 144-155.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ A.M. 2008. Stan badań palinologicznych na Pojezierzu Chełmińskim i na przyległych częściach doliny Wisły i Drwęcy. In: Wacnik A., Madeyska E. (eds), Polska północno-wschodnia w holocenie. Człowiek i jego środowisko. Bot. Guideb., 30: 97-113.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ A.M. 2013. Historia roślinności i osadnictwa ziemi chełmińskiej w późnym holocenie. Studium palinologiczne. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Toruń.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ A.M., FILBRANST-CZAJA A., NORYŚKIEWICZ B & NALEPKA D. 2004. Acer L. - Maple: 39-46. In: Ralska-Jasiewiczowa M., Latałowa M., Wasylikowa K., Tobolski K., Madeyska E., Wright H.E. Jr. & Turner Ch. (eds), Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ B. 1982. Lake Steklin - a reference site for the Dobrzyń-Chełmno Lake District, N Poland. Report on palaeoecological studies for the IGCP-Project No. 158B. Acta Palaeobot., 22(1): 65-83.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ B. 1987. History of vegetation during the Late-Glacial and Holocene in Brodnica Lake District in light of pollen analysis of Lake Strażym deposits. Acta Palaeobot., 27(1): 283-304.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ B. 1997. Zmiany szaty roślinnej okolicy Jeziora Klasztornego (woj. elbląskie) pod wpływem czynników antropogenicznych w czasie ostatnich 5 tysięcy lat: 57-74. In: Chudziak W. (ed.), Studia nad osadnictwem średniowiecznym ziemi chełmińskiej. Wydawnictwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.Google Scholar

  • NORYŚKIEWICZ B. & RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1989. Type region P-w: Dobrzyń-Olsztyn Lake District. In: Ralska-Jasiewiczowa M. (ed.), Environmental changes recorded in lakes and mires of Poland during the last 13000 years. Part three. Acta Palaeobot., 29(2): 85-93.Google Scholar

  • OKULICZ J. 1981. Osadnictwo ziem pruskich od czasów najdawniejszych do XIII wieku. Dzieje Warmii i Mazur w zarysie. PWN, Warszawa.Google Scholar

  • PAWLIKOWSKI M., RALSKA-JASIEWICZOWA M., SCHÖNBORN W., STUPNICKA E. & SZEROCZYŃSKA K. 1982. Woryty near Gietrzwałd, Olsztyn Lake District, NE Poland - vegetational history and lake development during the last 12 000 years. Acta Paleobot., 22(1): 85-116.Google Scholar

  • PIĄTKOWSKA-MAŁECKA J. 2003. Zwierzęta w gospodarce ludności zamieszkującej ziemie Polski północno- wschodniej we wczesnej epoce żelaza. Ośrodek badań naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn.Google Scholar

  • PIOTR Z DUSBURGA. 1326. Kronika ziemi pruskiej. Przetłumaczył Sławomir Wyszomirski. Wstępem i komentarzem opatrzył Jarosław Wenta. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Toruń. 2004.Google Scholar

  • PLANTER M. & WRÓBLEWSKA H. 2004. Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2003 roku: 3-200. In: Kochańska E. (ed.), Inspekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Olsztyn.Google Scholar

  • PLIT J. 2012. Mapa Henneberga i mapa Lubinusa jako źródło informacji o stanie środowiska geograficznego na przełomie XVI i XVII w. Studium metodyczne. Pr. Kom. Krajobr. Kultur. 16: 33-47.Google Scholar

  • RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1989. Environmental changes recorded in lakes and mires of Poland during the last 13000 years. Part III. Acta Palaeobot., 29(2): 1-120.Google Scholar

  • RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1981. Wpływ zasiedleń prahistorycznych na kształtowanie się szaty roślinnej okolic Worytów w ciągu ostatnich 5000 lat (wyniki analizy pyłkowej): 33-42. In: Dąbrowski J. (ed.), Woryty. Studium archeologiczno-przyrodnicze zespołu osadniczego kultury łużyckiej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii, Wrocław.Google Scholar

  • RALSKA-JASIEWICZOWA M., GOSLAR T., MADEYSKA T. & STARKEL L. (eds.), 1998. Lake Gościąż, central Poland. A monographic study. Part 1. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.Google Scholar

  • RALSKA-JASIEWICZOWA M., LATAŁOWA M., WASYLIKOWA K., TOBOLSKI K., MADEYSKA E., WRIGHT H.E. JR. & TURNER CH. (eds). 2004. Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.Google Scholar

  • RATAJCZAK T. & RZEPA G. 2011. Lokalne kopaliny mineralne a możliwości ich wykorzystania w ochronie środowiska (na przykładzie mazurskich rud darniowych). Inż. Ekol., 27: 161-169.Google Scholar

  • REIMER P.J., BAILLIE M.G.L., BARD E., BAYLISS A., BECK J.W., BLACKWELL P.G., RAMSEY C.B., BUCK C.E., BURR G.S., EDWARDS R.L., FRIEDRICH M., GROOTES P.M., GUILDERSON T.P., HAJDAS I., HEATON T.J., HOGG A.G., HUGHEN K.A., KAISER K.F., KROMER B., McCORMAC F.G., MANNING S.W., REIMER R.W., RICHARDS D.A., SOUTHON J.R., TALAMO S., TURNEY C.S.M., VAN DER PLICHT J. & WEYHENMEYER C.E. 2009. IntCal09 and Marine09 radiocarbon age calibration curves, 0-50,000 years CAL BP. Radiocarbon, 51(4): 1111-1150.Google Scholar

  • SEPPÄ H & POSKA A. 2004. Holocene annual mean temperature changes in Estonia and their relationship to solar insolation and atmospheric circulation patterns. Quat. Res., 61: 22-31.Google Scholar

  • STANČIKAITE M., KABAILIENE M., OSTRAUSKAS T. & GUOBYTE R. 2002. Environment and man around Lakes Dűba and Pelesa, SE Lithuania, during the Late Glacial and Holocene. Geol. Quart., 46(4): 391-409.Google Scholar

  • STARKEL L. 1999. Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Google Scholar

  • STOCKMARR J. 1971. Tablets with spores used in absolute pollen analysis. Pollen et Spores, 13: 615-621.Google Scholar

  • STUIVER M. & REIMER P.J. 1993. Extended 14C data base and revised CALIB 3.0 14C age calibration program. Radiocarbon, 35: 215-230.Google Scholar

  • SZAFER W. & ZARZYCKI K. (eds). 1972. Szata roślinna Polski. Tom 2, PWN, Warszawa.Google Scholar

  • SZAL M., KUPRYJANOWICZ M. & WYCZÓŁKOWSKI M. 2013. Wpływ długotrwałej antropopresji na roślinność mikroregionu osadniczego nad jeziorem Salęt (Pojezierze Mrągowskie) - wstępne wyniki: 325-338. In: Ciecierska H. & Hołdyński C. (eds.), Przewodnik do warsztatów terenowych 56. Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego 24-30 czerwca 2013, Olsztyn.Google Scholar

  • SZCZEPANEK K., TOBOLSKI K. & NALEPKA D. 2004. Alnus Mill. - Alder: 47-55. In: Ralska-Jasiewiczowa M., Latałowa M., Wasylikowa K., Tobolski K., Madeyska E., Wright H.E. Jr. & Turner Ch. (eds), Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.Google Scholar

  • TOEPPEN M. 1859. Geschichte des Amtes und der Stadt Hohenstein nach den Quellen dargestellt von Dr. M. Töppen, Gymnasialdirector, Hohenstein, in Commission bei C.H. Harich, 1859 (Issue in Polish: Max Toepen, Historia okręgu i miasta Olsztynka; translation: M. Socha. Moja Biblioteka Mazurska, Dąbrówno 2004.Google Scholar

  • TYSON R.V. 1995. Sedimentary Organic Matter. Organic facies and palynofacies. Chapman & Hall, London.Google Scholar

  • WACNIK A. 2009. From foraging to farming in the Great Mazurian Lake District - palynological studies of Lake Miłkowskie sediments, North-East Poland. Veget. Hist. Archaeobot., 18: 187-203.Google Scholar

  • WACNIK A., GOSLAR T. & CZERNIK J. 2012. Vegetation changes caused by agricultural societies in the Great Mazurian Lake District. Acta Palaeobot., 52(1): 59-104.Google Scholar

  • WALUŚ A. 2004. Schyłek epoki kamienia i początek epoki brązu na Warmii i Mazurach, w świetle prac wykopaliskowych prowadzonych na stanowisku X w Ząbiu, gm. Stawiguda, woj. warmińsko-mazurskie: 33-53. In: Hoffman M. J., Sobieraj J. (eds), Pruthenia Antiqua. Studia do pradziejów i wczesnej historii ziem pruskich, vol. 1. Człowiek a środowisko w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza u południowowschodnich pobrzeży Bałtyku, Olsztyn.Google Scholar

  • WALUŚ A. 2011. Ząbie, st. X, woj. warmińsko-mazurskie. Badania w roku 2010 (Pl. 151-153). Światowit, Rocznik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tom 8(49)/B: 283-284.Google Scholar

  • WALUŚ A. & MANASTERSKI D. 2002. Stanowisko X w Ząbiu, gm. Stawiguda, woj. warmińsko-mazurskie w świetle dotychczasowych badań: 63-74. W: Karczewska M. & Karczewski M (eds), Badania archeologiczne w Polsce północno-wschodniej i na zachodniej Białorusi w latach 2000-2001. Materiały z konferencji, Białystok 6-7 grudnia 2001 roku. Uniwersytet w Białymstoku, Instytut Historii.Google Scholar

  • WOŚ A. 1999. Klimat Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Google Scholar

About the article

Published Online: 2013-12-31

Published in Print: 2013-12-01


Citation Information: Acta Palaeobotanica, ISSN (Print) 2082-0259, DOI: https://doi.org/10.2478/acpa-2013-0012.

Export Citation

This content is open access.

Citing Articles

Here you can find all Crossref-listed publications in which this article is cited. If you would like to receive automatic email messages as soon as this article is cited in other publications, simply activate the “Citation Alert” on the top of this page.

[1]
Mariusz Gałka, Grażyna Miotk-Szpiganowicz, Miriam Marczewska, Jan Barabach, Willem O van der Knaap, and Mariusz Lamentowicz
The Holocene, 2015, Volume 25, Number 3, Page 421
[2]
Marta Szal, Mirosława Kupryjanowicz, Wojciech Tylmann, and Natalia Piotrowska
The Holocene, 2017, Volume 27, Number 3, Page 465
[3]
Iván Hernández-Almeida, Martin Grosjean, Juan José Gómez-Navarro, Isabelle Larocque-Tobler, Alicja Bonk, Dirk Enters, Alicja Ustrzycka, Natalia Piotrowska, Rajmund Przybylak, Agnieszka Wacnik, Małgorzata Witak, and Wojciech Tylmann
The Holocene, 2017, Volume 27, Number 2, Page 258
[5]
Łukasz Pospieszny
Journal of Archaeological Science, 2015, Volume 53, Page 264
[6]
Agnieszka Wacnik, Mirosława Kupryjanowicz, Aldona Mueller-Bieniek, Maciej Karczewski, and Katarzyna Cywa
Vegetation History and Archaeobotany, 2014, Volume 23, Number 4, Page 439

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in