Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details
In This Section

Anthropological Review

The Journal of Polish Anthropological Society

4 Issues per year


CiteScore 2016: 0.71

SCImago Journal Rank (SJR) 2015: 0.163
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2015: 0.151

Open Access
Online
ISSN
2083-4594
See all formats and pricing
In This Section

Do chronological age and selected socio-demographic factors affect quality of life in females with breast cancer?

Magdalena Skrzypczak
  • Department of Human Biological Development, Faculty of Biology, Adam Mickiewicz University, Umultowska 89, 61-614 Poznań, Poland
/ Piotr Łaski
  • Greater Poland Cancer Centre, Garbary 15, 61-866 Poznań, Poland
/ Urszula Czerniak
  • Department of Anthropology and Biometrics, Eugeniusz Piasecki University School of Physical Education, Królowej Jadwigi 27/39, 61-871 Poznań, Poland
/ Witold Kycler
  • Greater Poland Cancer Centre, Garbary 15, 61-866 Poznań, Poland
Published Online: 2010-01-22 | DOI: https://doi.org/10.2478/v10044-008-0014-4

Do chronological age and selected socio-demographic factors affect quality of life in females with breast cancer?

The main aim of this study is to determine whether chronological age and selected socio-demographic factors affect quality of life in females with breast cancer. The sample group consisted of 145 females between 32.0 and 84.4 years of age, after radical surgery treatment, chemotherapy, radiotherapy and undergoing hormonotherapy. The results indicate no significant differences between individuals varied by chronological age, and by place of residence. The time elapsed since the diagnosis was a significant differentiating factor in terms of the self-reported extent of positive emotions, cognitive problems and sexual functioning. Higher educated females were more inclined to social avoidance and more severely affected by fatigue - those with partners more so than single ones. The distress related to the disease and its treatment degrades the patients' quality of life so severely that other factors, such as socio-demographic, chronological age or period since diagnosis, do not play as an important role in a subjective evaluation of quality of life. One needs to be cognizant of the variety of coexisting factors, including psychological and characterological, that contribute to the quality of life evaluation.

Procesy rozwojowe człowieka zachodzą na trzech wzajemnie przenikających się płaszczyznach: biologiczno-medycznej, społecznej i psychologicznej, stąd badania jakości życia są użyteczne dla szacowania kondycji zarówno psychicznej jak i biologicznej osób zdrowych lub chorych. Działania prowadzone w celu leczenia i opieki nad osobami, u których wystąpiła choroba nowotworowa powinny skupiać się nie tylko na likwidacji lub kontroli rozwoju choroby, ale również na gwarantowaniu pacjentom dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego, społecznego oraz duchowego (ryc. 1). Celem pracy było określenie, czy wiek kalendarzowy oraz wybrane czynniki społeczno-demograficzne wpływają na jakość życia kobiet, u których wystąpiła choroba nowotworowa piersi. Badaną grupę stanowiło 145 kobiet, w wieku od 32,0 do 84,4 lat (Me = 57,1 lat) po jednostronnej mastektomii, chemio-, radio- oraz w trakcie hormonoterapii. Badane były pacjentkami Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu oraz członkiniami klubów "Amazonki" z Wielkopolski i Małopolski. Badane różniły się wiekiem kalendarzowym, czasem, jaki minął od momentu zachorowania oraz pozycją społecznodemograficzną (tab. 1). W pracy wykorzystano metodę oceny uzależnionej od choroby nowotworowej jakości życia (QLACS), przy pomocy której oceniono stopień zadowolenia z siedmiu ogólnych (GE) oraz pięciu specyficznych dla choroby nowotworowej (CS) sfer życia. Ponadto wyliczono wskaźniki kompleksowe GE oraz CS (tab. 2). Wyniki testu rang Kruskala-Wallisa (p>0,05) wykazały brak istotnych różnic w ocenie swojego życia, zarówno w sferach GE, jak i CS, wśród kobiet różniących się wiekiem kalendarzowym. Czas, jaki upłynął od momentu zachorowania istotnie różnicował odczucia pozytywne (H = 7,44; p = 0,023), problemy poznawcze (H = 10,34; p = 0,001) oraz seksualne (H = 14,64; p = 0,001) w taki sposób, że im więcej czasu minęło od momentu zachorowania, tym częściej kobiety deklarowały wzrost odczuwania pozytywnych emocji, ale również pogarszanie się funkcji poznawczych i spadek zainteresowania seksem (ryc. 2). Kobiety lepiej wykształcone częściej unikały kontaktów towarzyskich (H = 4,60; p = 0,032) (ryc. 3), pozostające w związku wskazywały na silniejsze odczuwanie zmęczenia i wyczerpania (H = 4,75; p = 0,034) (ryc. 4), zaś badane pochodzące z miejscowości o różnym stopniu urbanizacji nie różniły się jakością życia w żadnej z analizowanych sfer. Ocena kompleksowych wskaźników GE oraz CS wykazała kilka, choć nieistotnych statystycznie, ale ciekawych tendencji. Kobiety starsze, takie, u których choroba zdiagnozowana była dawniej niż rok od momentu ankietowania, lepiej wykształcone, pozostające w związku i będące mieszkankami miast gorzej oceniały swoje życie ze względu na GE. Dolegliwości związane z chorobą CS były bardziej uciążliwe dla kobiet młodszych, pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim i mieszkanek wsi (ryc. 5). Wyniki uzyskane w niniejszej pracy wykazały, że stres wywołany chorobą nowotworową oraz jej leczeniem, na tyle silnie obniża jakość życia pacjentów, że czynniki natury biologicznej i społeczno-demograficznej nie odgrywają pierwszoplanowej roli w subiektywnej ocenie życia. Na subiektywną ocenę jakości życia nakłada się wiele współzależnych czynników, a wśród nich również takie, które wynikają z natury psychicznej i charakterologicznej osoby badanej.

Keywords: cancer survivors; mastectomy; life satisfaction; stress coping

  • Andrykowski M. A., S. L. Currun, J. L. Studts, L. Cunningham, J. S. Carpenter, et al., 1996, Psychosocial Adjustment and Quality of Life in Women with Breast Cancer and Benign Breast Problems: A Controlled Comparison, J. Clin. Epidemiol., 49, 827-34 [Crossref]

  • Antoni M. H., J. M. Lehman, K. M. Kilbourn, A. E. Boyers, J. L. Culver, et al., 2001, Cognitive-behavioral stress management intervention decreases the prevalence of depression and enhances benefit finding among women under treatment for early-stage breast cancer, Health Psychol., 20, 20-32 [Crossref] [PubMed]

  • Arndt V., T. Stürmer, Ch. Stegmaier, H. Ziegler, G. Dhom, et al., 2001, Socio-demographic factors, health behavior and latestage diagnosis of breast cancer in Germany: A population-based study, J. Clin. Epidemiol., 54, 719-27 [Crossref]

  • Avis N. E., S. F. Assmann, H. M. Kravitz, P. A. Ganz, M. Ory, 2004, Quality of life in diverse groups of midlife women: Assessing the influence of menopause, health status and psychosocial and demographic factors, Qual. Life Res., 13, 933-36 [Crossref]

  • Avis N. E., K. W. Smith, S. McGraw, R. G. Smith, V. M. Petronis, et al., 2005, Assessing quality of life in adult cancer survivors, Qual. Life Res., 14, 1007-23 [Crossref]

  • Barraclough J., 1997, Rak i emocje, Wyd. Med. Sanmedica, Warszawa, pp. 53-55

  • Ben-Zur H., O. Gilbar, S. Lev, 2001, Coping with Breast Cancer: Patient, Spouse, and Dyad Models, Psychosom. Med., 63, 32-39

  • Brissette I., M. F. Scheier, Ch.S. Carver, 2002, The Role of Optimism in Social Network Development, Coping, and Psychological Adjustment During a Life Transition, J. Pers. Soc. Psychol., 82, 102-11 [Crossref]

  • Carver C. S., S. D. Harris, J. M. Lehman, L. A. Durel, M. H. Antoni, et al., 2000a, How important is the perception of personal control? Studies of early stage breast cancer patients, Pers. Soc. Psychol. Bull., 26, 139-50

  • Carver C. S., B. Meyer, M. H. Antoni, 2000b, Responsiveness to threats and incentives, expectancy of recurrence, and distress and disengagement: Moderator effects in women with early state breast cancer, J. Consult. Clin. Psychol., 68, 965-87 [Crossref]

  • Carver C. S., R. G. Smith, V. M. Petronis, M. H. Antoni, 2006, Quality of life among longterm survivors of breast cancer: Different types of antecedents predict different classes of outcomes, Psycho-Oncology, 15, 749-58

  • Colussi A. M., L. Mazer, D. Candotto, M. De Biasi, L. De Lorenzi, et al., 2001, The elderly cancer patient: A nursing perspective, Crit. Rev. Oncol. Hematol., 39, 235-45 [Crossref]

  • Czapiński J., 1992, Psychologia szczęścia: przegląd badań teorii cebulowej, Akademos, Warszawa

  • De Walden- Gałuszko K., M. Majkowicz, 1994, Jakość życia w chorobie nowotworowej, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk

  • Engel J., J. Kerr, A. Schlesinger-Raab, H. Sauer, D. Hölzel, 2004, Quality of Life Following Breast-Conserving Therapy or Mastectomy: Results of a 5-Year Prospective Study, Breast J., 10, 223-31 [PubMed]

  • Ferrell B. R., 1996, Humanizing the Experience of Pain and Illness, [in:] Suffering, B. R. Ferrell (ed.), Jones and Bartlett, London, pp. 211-21

  • Gotay C. C., E. L. Korn, M. S. McCabe, T. D. Moore, B. D. Cheson, 1992, Quality of life assessment in cancer treatment protocols: Research issues in protocol development, J. Natl. Cancer I., 84, 575-79 [Crossref]

  • Grygorczuk A., 2008, Pojęcie stresu w medycynie i psychologii, Psychiatria, 5, 111-15

  • Guglas N., J. Mackiewicz, P. Pawlik, W. Cichy, 2007, Aspekty psychologiczne raka piersi u kobiet w okresie menopauzy, Prz. Menopauz., 1, 19-22

  • Jassem J., 1998, Rak sutka, Wyd. Med. Springer PWN, Warszawa

  • Kaczmarek M., 2004, The midlife well-being, gender and marital status, Prz. Antropol. - Anthropol. Rev., 67, 57-71

  • Kravdal Ø., 2002, A cancer survival model that takes sociodemographic variations in "normal" mortality into account: comparison with other models, J. Epidemiol. Commun. Health, 56, 309-18 [Crossref]

  • Krebs E. E., B. C. Taylor, J. A. Cauley, K. L. Stone, P. J. Bowman, et al., 2006, Measures of Adiposity and Risk of Breast Cancer in Older Postmenopausal Women, J. Am. Geriatr. Soc., 54, 63-69 [Crossref]

  • Majkowicz M., K. De Walden-Gałuszko, I. Trzebiatowska, A. Kopacz, A. Domaradz-ka-Woźniak, 1994, Ocena jakości życia u kobiet z nowotworem gruczołu piersiowego w różnych stadiach choroby, Nowotwory, 44, 86-91

  • Majkowicz M., 2000, Problemy i perspektywy oceny jakości życia w chorobie nowotworowej, Psychoonkologia, Bibl. Psychiatrii Polskiej, Kraków, 141-48

  • Manjer J., G. Berglund, L. Bondesson, J. P. Garne, L. Janzon, et al., 2000, Intraurban differences in breast cancer mortality: A study from the city of Malmö in Sweden, J. Epidemiol. Commun. Health, 54, 279-85 [Crossref]

  • Mika K. A., 1984, Psychologia społeczna, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa

  • Miniszewska J., B. Chrystowska-Jabłońska, 2002, Strategie radzenia sobie z chorobą nowotworową a jakość życia, Psychoonkologia, 6, 89-94

  • Northouse L., T. Kershaw, D. Mood, A. Schafenacker, 2005, Effects of a family intervention on the quality of life of women with recurrent breast cancer and their family caregivers, Psycho-Oncology, 14, 478-91 [PubMed]

  • Nowicki A., B. Rządkowska, 2005, Depresja i lęk u chorych z nowotworami złośliwymi, W spółcz. Onkol., 9, 396-403

  • Nowicki A., M. Nikiel, 2006, Operacje odtwórcze piersi, ocena satysfakcji pacjentek, Współcz. Onkol., 10, 45-50

  • Osoba D., M-A. Hsu, C. Copley-Merriman J. Coombs, F. R. Johnson, et al., 2006, Stated preferences of patients with cancer for healthrelated quality of life (HRQOL) domains during treatment, Qual. Life Res., 15, 273-83 [Crossref]

  • Osowiecki D. M., B. Kompas, 1999, A Prospective Study of Coping, Perceived Control, and Psychological Adaptation to Breast Cancer, Cogn. Ther. Res., 23, 169-80 [Crossref]

  • Piątek J., H. Krauss, M. Gaik, J. Krawczyk, S. Sajdak, 2004, Jakość życia kobiet po amputacji piersi, Prz. Ginek. Położ., 4, 172-77

  • Ponczek D., A. Nowicki, W. Zegarski, Z. Banaszkiewicz, 2006, Ocena jakości życia chorych leczonych chirurgicznie z powodu raka odbytnicy w aspekcie czynników społeczno-demograficznych, Współcz. Onkol., 10, 164-70

  • Reuben D. B., 1997, Geriatric Assessment in Oncology, Cancer, 80, 1311-16 [PubMed]

  • Ringdal G. I., K. Ringdal, 2000, A follow-up study of the quality of life in cancer patients with different prognoses, Qual. Life Res., 9, 65-73 [Crossref]

  • Roussi P., V. Krikeli, C. Hatzidimitriou, I. Koutri, 2007, Patterns of Coping, Flexibility in Coping and Psychological Distress in Women Diagnosed with Breast Cancer, Cogn. Ther. Res., 31, 97-109 [Crossref]

  • Salander P., K. Hamberg, 2005, Gender differences in patients' written narratives about being diagnosed with cancer, Psycho-Oncology, 4, 684-95

  • Schipper H., 1990, Quality of life: Principles of the clinical paradigm, J. Psychosoc. Oncol., 8, 171-85 [Crossref]

  • Stępień R. B., 2007, Uwarunkowania społecz-no-demograficzne poziomu lęku i depresji u kobiet po radykalnym leczeniu chirurgicznym raka piersi - mastektomii, Probl. Piel., 15, 20-25

  • Thome B., A-K. Dykes, I. R. Hallberg, 2004, Quality of life in old people with and without cancer, Qual. Life Res., 13, 1067-80 [Crossref]

  • Tchórzewska H., 1996, Operacje odtwórcze piersi po mastektomii z powodu raka w ocenie pacjentek, Post. Rehab., 10, 69-73

  • Urcuyo K. R., A. E. Boyers, C. S. Carver, M. H. Antoni, 2005, Finding benefit in breast cancer: Relations with personality, coping, and concurrent well-being, Psychol. Health, 20, 175-92

  • Weitzner M. A., C. A. Meyers, K. K. Stuebing, A. K. Saleeba, 1997, Relationship between quality of life and mood in long-term survivors of breast cancer treated with mastectomy, Support. Care Cancer, 5, 241-48 [PubMed]

  • Willits M. J., 1994, Reach to recovery in breast cancer, Cancer, 74, 2172-73 [PubMed]

  • Wimberly S. R., C. S. Carver, J-P. Laurenceau, S. D. Harris, M. H. Antoni, 2005, Perceived partner reactions to diagnosis and treatment of breast cancer: Impact on psychosocial and psychosexual adjustment, J. Consult. Clin. Psychol., 73, 300-11 [Crossref]

  • WHO, 2007, Responding to the challenge of cancer in Europe, Available from: http://www.euro.who.int/Document/E91137.pdf

  • Wong-Kim E. C., J. R. Bloom, 2005, Depression experienced by young women newly diagnosed with breast cancer, Psycho-Oncology, 14, 564-73

About the article


Published Online: 2010-01-22

Published in Print: 2009-01-01



Citation Information: Anthropological Review, ISSN (Online) 2083-4594, ISSN (Print) 1898-6773, DOI: https://doi.org/10.2478/v10044-008-0014-4. Export Citation

This content is open access.

Citing Articles

Here you can find all Crossref-listed publications in which this article is cited. If you would like to receive automatic email messages as soon as this article is cited in other publications, simply activate the “Citation Alert” on the top of this page.

[1]
Laura Ashley, Adam B. Smith, Helen Jones, Galina Velikova, and Penny Wright
Journal of Psychosomatic Research, 2014, Volume 77, Number 4, Page 322

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in