Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details
More options …

Biodiversity Research and Conservation

The Journal of Adam Mickiewicz University

4 Issues per year

Open Access
Online
ISSN
1897-2810
See all formats and pricing
More options …
Just Accepted

Issues

Orobanche purpurea (Orobanchaceae) in Poland: current distribution, taxonomy, plant communities, and preferred hosts

Renata Piwowarczyk
  • Department of Botany, Institute of Biology, Jan Kochanowski University in Kielce, Świȩtokrzyska 15, 25-406 Kielce, Poland
  • Email
  • Other articles by this author:
  • De Gruyter OnlineGoogle Scholar
Published Online: 2012-11-30 | DOI: https://doi.org/10.2478/v10119-012-0006-5

Abstract

The paper presents the current distribution of Orobanche purpurea s. str. (excl. O. bohemica) in Poland, based on a critical revision of herbarium and literature data as well as results of my field research. Most of the records date back to the 19th or early 20th century and are now historical. Most of them lack also herbarium documentation. Since the 1950s the species has been found in 10 new localities, only partly documented by herbarium specimens. Currently it is present in only 4 localities, in valleys of the Lower Vistula and the Lower Oder (Odra) rivers and in the Silesian-Kraków Upland (Wyżyna alπsko-Krakowska). These are some of the northernmost sites known for the species, and the new data extend its continuous distribution range. A map of its distribution in Poland is included. The taxonomy, biology, and ecology of O.purpurea are also discussed.

Keywords: Orobanche purpurea; Orobanchaceae; taxonomy; distribution; phytocoenoses; Poland

  • Abromeit J., Neuhoff W. & Steffen H. 1898-1940. Flora von Ost- und Westpreussen. 1248 pp. Kommissions­verlag Gräfe und Unzer, Berlin, Königsberg.Google Scholar

  • Ascherson P. & Graebner P. 1898/99. Flora des nordost­deutschen Flachlandes (ausser Ostpreussen). 875 pp. Verlag von Gebrüder Borntraeger, Berlin.Google Scholar

  • Babczyńska-Sendek B. 2005. Problemy fitogeograficzne i syntaksonomiczne kserotermów Wyżyny Śląskiej. 237 pp. Wyd. Uniw. Śląskiego, Katowice.Google Scholar

  • Beck G. 1890. Monographie der Gattung Orobanche. Bibl. Bot. 19. 275 pp. Theodor Fischer, Cassel.Google Scholar

  • Beck von Mannagetta G. R. 1930. Orobanchaceae. In: A. Engler (ed.). Das Pflanzenreich 96 (IV/261). 348 pp. Verlag Wilhelm Engelmann, Leipzig.Google Scholar

  • Berdau F. 1859. Flora Cracoviensis-Flora okolic Krakowa. Typis C.R. UJ Cracoviae, I-VIII: 1-448.Google Scholar

  • Bróż E. & Przemyski A. 2009. The red list of vascular plants in the Wyżyna Małopolska upland (S Poland). In: Z. Mirek & A. Nikel (eds.). Rare, relict and endangered plants and fungi in Poland, pp. 123-136. W. Szafer Intitute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków. Brzeg A., Sikora S., Janyszek S., Kuświk H., Rempiński M. & Wyrzykiewicz-Raszewska M. 1999. Walory przy­rodnicze Powidzkiego Parku Krajobrazowego. Biule­tyn Parków Krajobrazowych Wielkopolski 5(7): 30-56. Carlón L., Gomez Casares G., Lainz M., Moral G. M., Sanchez Pedraja O. & Schneeweiss G. M. 2005. Mas, a proposto de algunas Orobanche L. y Phelipanche Pomel (Orobachaceae) del oeste del Paleartico. Documentos del Jard. Botanico Atlantico 3: 1-71. Celakovsky L. 1879. Ueber eine neue oder verkannte Orobanche. Österr. Bot. Zeitschr. 29: 361-364. Celiński F. & Filipek M. 1958. Flora i zespoły roślinne leśnostepowego rezerwatu w Bielinku nad Odrą. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. 4: 5-198.Google Scholar

  • Chmiel J. 1987. Zaraza niebieska Orobanche purpurea (= Orobanche coerulea) nad Jeziorem Suszewskim na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Chrońmy Przyr. Ojcz. 1: 52-54.Google Scholar

  • Chmiel J. 1993. Stan obecny i perspektywy zachowania gatunków prawnie chronionych na obszarze wschod­niej części Pojezierza Gnieźnieńskiego. Sesja Nauko­ wa nt. „Utrzymanie i restytucja ginących gatunków roślin i zwierząt w parkach narodowych i rezerwatach przyrody”. Ojców, 6-8 wrzesień 1993.Google Scholar

  • Dietrich A. 1835. Flora Regni Borussici. Flora des König­reichs Preussen oder Abbildung und Beschreibung der in Preussen wildwachsenden Pflanzen. Berlin. Verlag von Ludwig Ochmigke, Berlin.Google Scholar

  • Dubiel E. & Gawroński S. 1998. Osobliwości szaty roślinnej Miasta i Gminy Chrzanów. Chrońmy Przyr. Ojcz. 54(1): 5-15.Google Scholar

  • Dubiel E., Gawroński S. & Grzegorzek P. 2000. Atlas roślin chronionych, rzadkich i ginących gminy Chrzanów. 107 pp. Urząd Miejski, Chrzanów.Google Scholar

  • Fabiszewski J. & Kwiatkowski P. 2002. Threatened vascular plants of the Sudeten Mountains. Acta Soc. Bot. Pol. 71(4): 339-350.Google Scholar

  • Ferakova V., Maglocky S. & Marhold K. 2001. Cerveny zoznam paprad’orastov a semennych rastlin Slo- venska. In: D. Balaż, K. Marhold & P. Urban (eds.). Cerveny zoznam rastlin a zivocichov Slovenska. Ochr. Prir. Banska Bystrica 20 (Suppl.): 44-77.Google Scholar

  • Fiek E. 1881. Flora von Schlesien preussischen und öster­reichischen Antheils, enhaltend die wildwachsenden, verwilderten und angebauten Phanerogamen und Gefäss-Cryptogamen. 164 + 571 pp. J. U. Kern’s Verlag, Breslau.Google Scholar

  • Fijałkowski D. 1994. Flora roślin naczyniowych Lubel­szczyzny, T. 1, 389 pp. Lubelskie Towarzystwo Naukowe. Lublin.Google Scholar

  • Grzegorzek P. 1995. To i owo o roślinach (1). Zaraza w Cięż­kowicach. Tygodnik lokalny Jaworzna, Co Tydzień 1(181): 15.Google Scholar

  • Grzegorzek P. 1996. Przyroda wokół nas: Chrzanowskie zarazy i inne bladawce. Kronika Chrzanowska 54: 14. MOKSiR, Chrzanów.Google Scholar

  • Herbich F. 1834. Botanischer Ausflug in die galizisch- karpatischen Alpen des Sandezer Kreises. Flora 17: 561-575, 577-587.Google Scholar

  • Herweg O. 1915. Flora der Kreise Neustadt und Putzig. Bericht. in Westprreussen. Westpr.Bot.-Zool. Vereins 37(1914): 85-331.Google Scholar

  • Holmgren P. K. & Holmgren N. H. 1998. Index Herbariorum. New York Botanical Garden. <http://sciweb.nybg.org/science2/IndexHerbariorum.asp>Google Scholar

  • Holub J. 1977. New names in Phanerogamae 6. Folia Geobot. Phytotax. 12: 417-432.Google Scholar

  • Holub J. 1990. Some taxonomic and nomenclatural changes within Orobanche s. l. (Orobanchaceae). Preslia 62: 193-198.Google Scholar

  • Holub J. & Zazvorka J. 1999. Phelipanche bohemica. In: J. Cerovsky, S. Maglocky & F. Prochazka (eds.), Cervena kniha ohrozenych a vzacnych druhov rastlin a zivocichov SR a »R. 5: 279. Vyssie rastliny. Priroda Bratislava.Google Scholar

  • Jackowiak B., Celka Z., Chmiel J., Latowski K. & Żukowski W. 2007. Red list of vascular flora of Wielkopolska (Poland). Biodiv. Res. Conserv. 5-8: 95-127.Google Scholar

  • Jacquin N. J. 1762. Enumeratio stirpium plerarumque, quae sponte crescunt in Agro Vindobonensi, montibusque confinibus. 315 pp., 28 plates.Google Scholar

  • Kącki Z., Dajdok Z. & Szczęśniak E. 2003. Czerwona lista roślin naczyniowych Dolnego Śląska. In: Z. Kącki (ed.). Zagrożone gatunki flory naczyniowej Dolnego Śląska, pp. 9-65. Instytut Biologii Roślin, Uniwersytet Wrocławski, Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przy­rody “Pro Natura”, Wrocław.Google Scholar

  • Klinggraff C. J. 1854. Nachtrag zur Flora von Preussen. iv+172 pp. Commission bei Eduard Levysohn, Marienwerder.Google Scholar

  • Klinggraff C. J. 1866a. Die Vegetationsverhältnisse der Provinz Preussen und Verzeichniss der in derselben bisher gefundenen Phanerogamen. viii + 173 pp. In Commission bei Eduard Levysohn, Marienwerder.Google Scholar

  • Klinggraff C. J. 1866b. Bericht über die Versammlung des preussischen botanischen Vereins zu Marienwerder am 23 Mai 1866. Schriften der Königlichen Physi­kalisch-Ökonomischen Gesellschaft zu Königsberg, 1866 Jahrg.VII Abth.2, Königsberg; W. Koch.Google Scholar

  • Knapp J. A. 1872. Die bisher bekannten Pflanzen Galiziens und der Bukowina. 550 pp. Braumüller Verl., Wien.Google Scholar

  • Korneck D., Schnittler M. & Vollmer I. 1996. Rote liste der Farn- und und Blütenpflanzen (Pteridophyta & Spermatophyta) Deutschlands. Schrift. Vegetationsk. 28: 21-187.Google Scholar

  • Kreutz C. A. J. 1995. Orobanche. The European broomrape species. Central and northern Europe. Natuur- historisch Genootschap, Limburg.Google Scholar

  • Lakowitz C. 1925. Orobanche purpurea Jacq. Purpurne Sommerwurz im Vereinsgebiet. Ber. Westpr. Bot.- Zool. Ver. 47: 1-63.Google Scholar

  • Markowski R. & Buliński M. 2004. Ginące i zagrożone rośliny naczyniowe Pomorza Gdańskiego. Acta Bot. Cassub. Monogr. 1: 1-75.Google Scholar

  • Matuszkiewicz W. 2006. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. In: J. B. Faliński (ed.). Vademecum Geobotanicum 3, 537 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.Google Scholar

  • Mądalski J. 1967. Orobanchaceae. In: B. Pawłowski (ed.). Flora Polska, 9, pp. 25-53. PWN, Warszawa, Kraków.Google Scholar

  • Michalak S. 1970. Flora synantropijna miasta Opola. Opolski Roczn. Muz. 4(2): 1-181.Google Scholar

  • Mirek Z., Musiał L. & Wójcicki J. J. 1997. Polish herbaria. Polish Bot. Stud. Guideb. Ser. 18: 1-110.Google Scholar

  • Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A. & Zając M. 2002. Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. In: Z. Mirek (ed.). Biodiversity of Poland 1, 442 pp. W. Szafer Institute of Botany, Polish Acad­emy of Sciences, Kraków.Google Scholar

  • Müller W. 1911. Flora von Pommern. 3 Aufl. vi + 376 pp. Burmeister’s Buchhandlung, Stettin.Google Scholar

  • Novopokrovskij I. V. & Tzvelev N. N. 1958. Orobanchaceae. In: B. K. Shishkin (ed.). Flora Unionis Republicarum Socialisticarum Sovieticarum (Flora URSS), 23, pp. 19-117, 685-687. Moscow-Leningrad.Google Scholar

  • Nowak A., Nowak S. & Spałek K. 2003. Red list of vascular plants of Opole Province. Opol. Scient. Soc., Nature Journal 36: 5-20.Google Scholar

  • Nowak S., Nowak A. & Spałek K. 1998. Zarazy - tępić, czy chronić? Przyroda Górnego Śląska 11: 16.Google Scholar

  • Nowakowski S., Siemion D., Liberacka M. & Garbalewski A. 2011. Nowe stanowisko zarazy niebieskiej Oro- banche purpurea Jacq. (orobanchaceae) w rezerwacie ‘Biała Góra’ (gmina Sztum). Acta Bot. Cassub. 10: 159-162.Google Scholar

  • Parusel J. B., Wika S. & Bula R. (eds.). 1996. Red list of Upper Silesian vascular plants. In: J. B. Parusel (ed.). Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska. Raporty, Opinie 1: 8-42. Katowice.Google Scholar

  • Piwowarczyk R. 2012a. A revision of distribution and histo­rical anylysis of preferred hosts of Orobanche ramosa (Orobanchaceae) in Poland. Acta Agrobotanica 65(1): 53-62.CrossrefGoogle Scholar

  • Piwowarczyk R. 2012b. Orobanche bohemica Celak. (Orobanchaceae) at the eastern limit of its geographi­cal range: new data on its distribution in Poland. Biodiv. Res. Conserv. 26: 53-59.Google Scholar

  • Piwowarczyk R. 2012c (in print). Orobanche arenaria Borkh. - Zaraza piaskowa. In: R. Kaźmierczakowa & K. Zarzycki (eds.). Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe, wyd. 3. PAN, Instytut Botaniki im. W. Szafera, Instytut Ochrony Przyrody, Kraków.Google Scholar

  • Piwowarczyk R., Chmielewski P. & Cwener A. 2011. The distribution and habitat requirements of the genus Orobanche L. (Orobanchaceae) in SE Poland. Acta Soc. Bot. Pol. 80(1): 37-48.Google Scholar

  • Piwowarczyk R. & Prajs B. 2012 (in print). Orobanche purpurea Jacq. - Zaraza niebieska. In: R. Kaźmier­czakowa & K. Zarzycki (eds.). Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe, wyd. 3. PAN, Instytut Botaniki im. W. Szafera, Instytut Ochrony Przyrody, Kraków.Google Scholar

  • Piwowarczyk R. & Przemyski A. 2010. Distribution and habitat preferences declining species of Orobanche arenaria (Orobanchaceae) at the northern limit of its geographical range. Acta Soc. Bot. Pol. 79(1): 43-50.Google Scholar

  • Prajs B. 2010. Orobanche purpurea on its newly discovered site near Zatoń Dolna (NW Poland): the problem of protection of a threatened parasitic plant species. Biodiv. Res. Conserv. 17: 33-38.Google Scholar

  • Prochazka F. (ed.). 2001. Ćerny a cerveny seznam cevnatych rostlin Ćeske republiky (stav v roce 2000). Priroda 18: 1-166, Praha.Google Scholar

  • Pusch J. 2006. Die Böhmische Sommerwurz (Orobanche bohemica Ćelak.) - Ein Beitrag zur Abgrenzung, Ver­breitung und Gefährdung dieses zentraleuropäischen Endemiten. Veröffentlichungen Naturkundemuseum Erfurt 25: 127-148.Google Scholar

  • Pusch J. & Günther K. F. 2009. Orobanchaceae (Sommer­wurzgewächse). In: J. Pusch & K. F. Günther (eds.). G. Hegi. Illustrierte Flora von Mitteleuropa, 6/1A, Lieferung 1, pp. 1-99. Weissdorn-Verlag, Jena.Google Scholar

  • Römer F. 1907. Botanische Streifzüge durch Hinterpommern. Allgemeine Botanische Zeitschrift 13: 164-169.Google Scholar

  • Rumsey J. & Jury S. L. 1991. An account of Orobanche L. in Britain and Ireland. Watsonia 18: 257-295.Google Scholar

  • Rutkowski L. 1997. Rośliny naczyniowe - Tracheophyta. In: J. Buszko, K. Kasprzyk, T. Pawlikowski, A. Przy- stalski & L. Rutkowski (eds.). Czerwona lista roślin i zwierząt ginących i zagrożonych w regionie kujawsko-pomorskim. Acta UNC, Biol. 53, Suppl. Nauki Mat.-Przyr. 98: 5-20.Google Scholar

  • Schalow E. 1931. Ergebnisse der Schlesischen Phanero- gamenforschung im Jahre 1930. Jahr.-Ber. Schles. Ges. Vaterl. Cultur 103: 116-132.Google Scholar

  • Schneeweiss G. M., Colwell A., Park J.-M., Jang C. G. & Stuessy T. F. 2004. Phylogeny of holoparasitic Orobanche (Orobanchaceae) inferred from nuclear IST sequences. Molecular Phylogenetics and Evolu­tion 30: 465-478.Google Scholar

  • Schube T. 1903. Die Verbreitung der Gefäßpflanzen in Schlesien preußischen und österreichischen Anteils. iv + 362 pp. Druck von R. Nischowsky, Breslau.Google Scholar

  • Schwarz Z. 1967. Badania nad florą synantropijną Gdańska i okolicy. Acta Biol. et Med. Soc. Sc. Gedan. 11: 363-494.Google Scholar

  • Szafer W., Kulczyński S. & Pawłowski B. 1924. Rośliny pol­skie. xxiii+736 pp. Książnica Atlas, Warszawa-Lwów.Google Scholar

  • Szafer W., Kulczyński S. & Pawłowski B. 1953. Rośliny polskie. xxviii+1020 pp. PWN, Warszawa.Google Scholar

  • Szmajda P. 1974. Flora synantropijna Stargardu Szcze­cińskiego i Pyrzyc. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. Ser. B- Botanika 27: 227-261.Google Scholar

  • Szulczewski J.W. 1951. Wykaz roślin naczyniowych w Wielkopolsce dotąd stwierdzonych. PTPN, Wydz. Mat.-Przyr., Pr. Kom. Biol. 12(6): 1-128.Google Scholar

  • Szwagrzyk J. 1987. Flora naczyniowa Niecki Nidziańskiej. In: A. S. Kleczkowski (ed.). Wartości środowiska przyrodniczego Niecki Nidziańskiej i zagadnienia jego ochrony. Część 2. Studia Ośrodka Dokumentacji Fizjograficznej 15: 17-91.Google Scholar

  • Teryokhin E. S., Schibakina G. B., Serafimovitsch N. B. & Kravtzova T. I. 1993. Opredelitel Sarasychovych Flory SSSR. 123 pp. Nauka, Sankt Petersburg.Google Scholar

  • Uhlich H., Pusch J. & Barthel K. J. 1995. Die Sommer­wurzarten Europa: Gattung Orobanche. 235 pp. Westarp-Wiss., Magdeburg.Google Scholar

  • Urbisz A. & Parusel J. B. (ed.). 2012 (in print). Czerwona lista roślin naczyniowych województwa śląskiego. In: Ra­port o stanie przyrody województwa śląskiego. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice.Google Scholar

  • Wacker K. 1862. Uebersicht der Phanerogamenflora von Kulm. I und II. Nebst Nachträgen. - Programm der Realschule bezw. höheren Bürgerschule zu Kulm (1861-1862).Google Scholar

  • Weiss G. 1825. Die um Danzig wildwachsenden Pflanzen nach ihrem Geschlechtstheilen geordnet und beschrieben von Gottfried Reyger. 541 pp. Danzig.Google Scholar

  • Wimmer F. 1868. Flora von Schlesien. 264 pp. Ferdinand Hirt, Breslau.Google Scholar

  • Wimmer F. & Grabowski H. 1829. Flora Silesiae. I, xxiv+272+352 pp. G. T. Korn, Vratislaviae.Google Scholar

  • Winkler W. 1881. Flora des Riesen- und Isergebirge. viii+31+234 pp. E. Gruhn, Warmbrunn.Google Scholar

  • Wojterski T. & Wojterska H. 1953. Roślinność Dziewiczej Góry pod Poznaniem. PTPN, Prace Kom. Biol. 14(4): 1-126.Google Scholar

  • Wróblewska A. 2000. Stanowisko zarazy niebieskiej Orobanche purpurea w Biebrzańskim Parku Naro­dowym. Chrońmy Przyr. Ojcz. 4(56): 67-69.Google Scholar

  • Zając M. & Zając A. 1998. Czerwona lista roślin naczy­niowych byłego województwa krakowskiego. Ochro­na Przyrody 55: 25-35.Google Scholar

  • Zarzycki K. 1981. Rośliny naczyniowe Pienin. Rozmiesz­czenie i warunki występowania. 258 pp. PWN, War­szawa-Kraków.Google Scholar

  • Zarzycki K. & Szeląg Z. 2006. Red list of the vascular plants in Poland. In: Z. Mirek, K. Zarzycki, W. Wojewoda & Z. Szeląg (eds.). Red list of plants and fungi in Poland, pp. 9-20. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.Google Scholar

  • Zazvorka J. 1997. Orobanchaceae Vent. Zarazovite. In: K. Goliasova (ed.). Flóra Slovenska 5(2): 460-529. Veda, Bratislava.Google Scholar

  • Zazvorka J. 2000. Orobanchaceae Vent. - zarazovite. In: B. Slavik (ed.). Kvetena Ćeske Republiky 6: 477-513. Academia, Praha.Google Scholar

  • Żukowski W. & Jackowiak B. 1995. List of endangered and threatened vascular plants in Western Pomerania and Wielkopolska (Great Poland). In: W. Żukowski & B. Jackowiak (eds.). Endangered and threatened vascu­lar plants of Western Pomerania and Wielkopolska. Publications of the Department of Plant Taxonomy of the Adam Mickiewicz University in Poznań 3: 9­96. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.Google Scholar

  • Google Scholar

About the article

Published Online: 2012-11-30


Citation Information: Biodiversity: Research and Conservation, ISSN (Print) 1897-2810, DOI: https://doi.org/10.2478/v10119-012-0006-5.

Export Citation

This content is open access.

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in