Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details
More options …

Ethnologia Actualis

The Journal of Ethnographical Research

2 Issues per year

Open Access
Online
ISSN
1339-7877
See all formats and pricing
More options …

The Polish Ethnographic Atlas: Research Achievements and Prospects

Agnieszka Pieńczak
Published Online: 2015-12-09 | DOI: https://doi.org/10.1515/eas-2015-0018

Abstract

In 1998, the source materials of the Polish Ethnographic Atlas - collected over many decades with the participation of the Institute of History of Material Culture (a unit of the Polish Academy of Sciences) and several leading ethnological centres - were moved to the Cieszyn Branch of the University of Silesia (currently the Faculty of Ethnology and Education). It was then that Z. Kłodnicki, the editor of the PEA, came up with the idea to continue and finish the atlas studies. However, the work on fulfilling the PEA, the biggest project in the history of Polish ethnology, is still going on.

Nowadays, the materials of the Polish Ethnographic Atlas constitute a precious, unique in the national scale, documentary base. For several years, a lively cooperation has taken place between the PEA staff (representing the Faculty of Ethnology and Education of the University of Silesia) and various cultural institutions, government and non-government organizations. The discussed projects are usually aimed at the preservation and protection of the cultural heritage of the Polish village as well as the broadly related promotion actions for activating local communities.

The workers of the Polish Ethnographic Atlas since 2014 have been also implementing the Ministry grant entitled The Polish Ethnographic Atlas - scientific elaboration, electronic database, publication of the sources in the Internet, stage I (scientific supervision: Ph.D. Agnieszka Pieńczak). What is an integral assumption of the discussed project is the scientific elaboration of three electronic catalogues, presenting the PEA resources: 1) field photographs (1955-1971) 2) the questionnaires concerning folk collecting (1948-1952), 3. the published maps (1958-2013). These materials have been selected due to their documentary value. The undertaking has brought about some measurable effects, mostly the special digital platform www.archiwumpae.us.edu.pl. This material database of ethnographic data might become the basis for designing various non-material activities aimed at preserving the cultural heritage of the Polish village.

Keywords: ethnology; Polish Ethnographic Atlas; Polish village; protection and preservation of cultural heritage; digitalization

References

  • DIAKOWSKA E. (2011): Obca kobieta, jako zwiastun śmierci. In. Zeszyty Wiejskie 16, pp.168-177.Google Scholar

  • DROŻDŻ A. (2002): Pomoc wzajemna. Współdziałanie społeczne i pomoc sąsiedzka. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. V. 7. Zygmunt Kłodnicki (ed.). Wrocław - Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski Fila w Cieszynie.Google Scholar

  • DROŻDŻ A. (2009): Zwyczaje i obrzędy weselne. V. 8. Part III. Współdziałanie społeczności wiejskiej podczas obrzędu weselnego (druga połowa XIX wieku i XX wiek). „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Zygmunt Kłodnicki (ed.). Wrocław - Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski - Uniwersytet Wrocławski.Google Scholar

  • DROŻDŻ A. (2011): Possibilities of using ethnographic maps in the study of the process of change in traditional culture in Poland - a case study of the expansion and disappearance of cradles. In. Ethnologia Europae Centralis 10, pp. 29-42.Google Scholar

  • DROŻDŻ A. (2013): Kołysanie diabła ... - zwyczaje wierzeniowe jako przykład niematerialnego dziedzictwa kulturowego. In: Nauka 1, pp. 129-148.Google Scholar

  • DROŻDŻ A., PIEŃCZAK A. (2004): Zwyczaje i obrzędy weselne. V. 8. Part I. Od zalotów do ślubu cywilnego. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Zygmunt Kłodnicki (ed.). Wrocław - Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski Fila w Cieszynie.Google Scholar

  • GAJEK J. (ed.), 1964-1981: Polski Atlas Etnograficzny. V. I, maps 1-57 (1964), v. II, maps 58-129 (1965), v. III, maps 130-190 (1967), v. IV, maps 191-250 (1971), v. V, maps 251-304 (1974), v. VI, maps 305-355 (1981). Warszawa: Instytut Historii Kultury Materialnej PAN.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z. (2001a): Etnograficzne atlasy krajów środkowej Europy (Możliwości studiów porównawczych). In. Oľga Danglová, Rastislava Stoličná. (eds.): Etnológia a kultúrne dedičstvo. Bratislava: Veda, pp. 56-66.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z. (2001b): Metoda geograficzna i retrogresywna w badaniach nad genezą tradycyjnej kultury. In. Irena Bukowska-Floreńska (ed.). Miejsca znaczące i wartości symboliczne. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”. V. 5. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, pp. 153-166.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z. (2001c): Polski atlas etnograficzny - historia, stan obecny i perspektywy. In. Lud 85, pp. 239-275.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z. (2005): Polski atlas etnograficzny - stan prac. In. Ethnologia Europae Centralis 7, pp. 100-105.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z. (2013): Miejsce Polskiego Atlasu Etnograficznego w etnologii Polski i Europy. In. Jacek Schmidt (ed.): Regiony etnografii. Szkice dedykowane Profesorowi Andrzejowi Brenczowi w 70. rocznicę urodzin. Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, pp. 83-105.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z., PIEŃCZAK A., ed. (2010): Zwyczaje, obrzędy i wierzenia narodzinowe. V. 9. Part I. Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z narodzinami i wychowaniem dziecka. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Wrocław - Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski - Uniwersytet Wrocławski.Google Scholar

  • KŁODNICKI Z., PIEŃCZAK A., ed. (2013): Zwyczaje, obrzędy i wierzenia narodzinowe. V. 9. Part II. Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z matką i dzieckiem. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Wrocław - Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski - Uniwersytet Wrocławski.Google Scholar

  • LEBEDA A. [PIEŃCZAK] (2002): Wiedza i wierzenia ludowe. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. V. 6. Zygmunt Kłodnicki (ed.). Wrocław - Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski Fila w Cieszynie.Google Scholar

  • MOSZYŃSKI K. (1958): Człowiek. Wstęp do etnografii powszechnej i etnologii. Wrocław - Kraków - Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2007): Zwyczaje i obrzędy weselne. V. 8. Part. II. Rola i znaczenie swata w kojarzeniu małżeństw. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Zygmunt Kłodnicki (ed.). Cieszyn - Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Uniwersytet Śląski - Uniwersytet Wrocławski.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2008): Sposoby rozpoznawania domniemanych czarownic (w świetle badań Polskiego Atlasu Etnograficznego). In. Lud 92, pp. 215-233.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2009): Dorobek Pracowni Polskiego Atlasu Etnograficznego w Cieszynie. In. Twórczość Ludowa 24 (3-4), pp. 39-43.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2010): Stan badań Polskiego Atlasu Etnograficznego nad obrzędowością narodzinową. In. Teresa Smolińska (ed.). Między kulturą ludową a masową: historia, teraźniejszość i perspektywy badań. Kraków - Opole: Wydawnictwo <scriptum>, pp. s. 121-134.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2011a): Food in the life of a pregnant woman - an analysis of the studies for the Polish Ethnographic Atlas. In. Halina Rusek (ed.): Dilemnas of old and contemporary culture in ethnograghical and anthropological discourse. „Bibliotheca Ethnologiae Europae Centralis”. V. 3. Cieszyn - Katowice: Offsetdruk i media, pp. 146-154.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2011b): Metoda etnogeograficzna w badaniach atlasowych ośrodka wrocławskiego i cieszyńskiego - kontynuacja i zmiana. In. Zeszyty Wiejskie 16, pp. 154-167.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2011c): Specyfika materiałów źródłowych Polskiego atlasu etnograficznego. In. Halina Rusek, Agnieszka Pieńczak (eds.): Etnologiczne i antropologiczne obrazy świata - konteksty i interpretacje. Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Kłodnickiemu w 70. rocznicę urodzin. Cieszyn - Katowice, pp. 41-61.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A. (2011d): Żywotność praktyk magicznych na przykładzie sposobów ochrony dzieci przed urokiem (przygotowano z materiałów „Polskiego Atlasu Etnograficznego”). In. Irena Bukowska-Floreńska, Grzegorz Odoj (eds.): Etnologia na granicy. Dorobek ośrodka etnologicznego UŚ. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”. V. 11. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, pp. 231-243.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A., DIAKOWSKA E. (2011): Magia Alkmeny w polskiej obrzędowości narodzinowej i pogrzebowej (w świetle badań Polskiego atlasu etnograficznego). In. Ethnologia Europae Centralis 10, pp. 43-54.Google Scholar

  • PIEŃCZAK A., DIAKOWSKA-KOHUT E. (2013): Polski Atlas Etnograficzny - dawne i współczesne badania dziedzictwa kulturowego wsi polskiej. In. Ethnologia Europae Centralis 11, pp. 63-69. Google Scholar

About the article

Published Online: 2015-12-09

Published in Print: 2015-12-01


Citation Information: Ethnologia Actualis, ISSN (Online) 1339-7877, DOI: https://doi.org/10.1515/eas-2015-0018.

Export Citation

© 2015. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License. BY-NC-ND 4.0

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in