Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details
More options …

Polish Cartographical Review

4 Issues per year

Open Access
See all formats and pricing
More options …

The comparison of the scope of the content and classification methods on topographical maps of Polish territory annexed by Russia issued at the turn of 19th and 20th century

Tomasz Panecki
  • Department of Geoinformatics, Cartography and Remote Sensing, Faculty of Geography and Regional Studies, University of Warsaw
  • Email
  • Other articles by this author:
  • De Gruyter OnlineGoogle Scholar
Published Online: 2015-07-10 | DOI: https://doi.org/10.1515/pcr-2015-0004


The aim of the article was a comparison of the content’s scope, classification and presentation methods on topographical maps issued at the turn of 19th and 20th century covering the territory of former Russian partition. Three of such maps were chosen for the analysis, namely: Russian (scale 1:84,000), Austrian (scale 1:75,000) and German (scale 1:100,000). As a starting point of the study served an attempt at reconstruction of map legends, as, a coherent symbology key (i.e. map legend) can be found neither for Russian nor German map. It was conducted by employing the symbology keys prepared in the Interwar Period, as for the Russian map there was no legend enclosed, while in the case of German the legend enclosed featured only the road network. Apart from the legends, an analysis of the map sheets covering four areas was conducted. Those areas were, as follow: Brest, Dęblin, Pinsk and Pułtusk vicinites. The next stage was to elaborate a legend comparison with summary in the form of a table for particular thematic layers: settlement and built-up area, transport network, sacral buildings facilities and other buildings, land cover, hydrography, relief, and borders. An assumption was made that despite the apparent similarity of the scales (1:75,000, 1:84,000, 1:100,000) and source materials the maps analysed are distinct in terms of presentation of the geohistorical landscape. The settlements on the Russian map were illustrated in a schematic manner, while the other maps approached the subject more meticulously. The discrepancies involve also such areas as: road network, land cover, and waters, which were categorised along different sets of criterion. It happened that some categories present on the Russian map were absent from the Austrian and German. It involved such objects as: fascine roads, wooden churches or radiostations. Those differences stem from not only the “military mode” of elaboration of the German and Austrian map, but also conscious interference in the scope of content and classification methods.

Keywords: topography; topographic map; archival map; cartographic semiotics; Russian partition


  • Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego, 2015. http://www.mapywig.org/ access: 2015.03.19.

  • Cartomatic, 2015, Mapy z przeszłością. Maps with the past. http://hgis.cartomatic.pl/ dostęp: 2015.02.24.

  • Faluszczak F.P., 2011, Kartografia Galicji Wschodniej w latach 1772–1914. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.Google Scholar

  • Gąsiewicz S., 1930, Znaki topograficzne map. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa.Google Scholar

  • Gregory I.N., Healey R.G., 2007, Historical GIS: structuring, mapping and analysing geographies of the past. „Progress in Human Geography” Vol. 31, no. 5, pp. 638–653.Google Scholar

  • Grygorenko W., 1981, Założenia metrologiczne map XVII i XVIII wieku. „Przegląd Geodezyjny” R. 53, 1981, nr 9-10, pp. 286–289.Google Scholar

  • Konias A., 2010, Kartografia topograficzna państwa i zaboru pruskiego od II połowy XVIII wieku do połowy XX wieku. Słupsk: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej.Google Scholar

  • Konopska B., Ostrowski J., Pasławski J., Weszpiński P.E., eds, 2012, Dawne mapy jako źródła historyczne. „Biblioteka Polskiego Przeglądu Kartograficznego”, Warszawa.Google Scholar

  • Krassowski B., 1973, Polska kartografia wojskowa 1918–1945. Warszawa: Wydawnictwo MON.Google Scholar

  • Kreutzinger J., 1928, Topografja. Pomiar i zdjęcie kraju, kartografja i wojskowe znaczenie terenu. Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny.Google Scholar

  • Kuna J., 2014, Zmiany znaków na XX-wiecznych mapach topograficznych w skali 1:100 000. „Polski Przegl. Kartogr.” T. 46, 2014, nr 1, pp. 47–61.Google Scholar

  • Lange K., 2013, Kalibracja dawnych map zasięgu lodów morskich w Arktyce z zastosowaniem systemów informacji geograficznej. „Polski Przegl. Kartogr.” T. 45, nr 4, pp. 344–351.Google Scholar

  • Lewakowski J., 1920, Klucz znaków przyjęty dla map austriackich, rosyjskich i pruskich. Warszawa, Kraków: Księgarnia J. Czarneckiego.Google Scholar

  • Lewakowski J., 1921, Terenoznawstwo i kartografia wojskowa. Warszawa, Kraków: Księgarnia J. Czarneckiego.Google Scholar

  • Libiński H., 1912, Jak czytać austriackie mapy wojskowe i orientować się za ich pomocą w terenie? Kraków: Księgarnia Gebethner i Spółka.Google Scholar

  • Lorek D., 2012, Informacja topograficzna na Urmesstischblätter a objaśnienia w legendzie, in: Dawne mapy jako źródła historyczne, „Biblioteka Polskiego Przeglądu Kartograficznego”, Warszawa, pp. 55–61.Google Scholar

  • Łagowski S., 2005, Szlakiem twierdz i ufortyfikowanych przedmości. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”.Google Scholar

  • Nieścioruk K., 2007, Analiza i ocena XVIII-wiecznego planu Lublina jako przykład kompleksowych badań dawnych materiałów kartograficznych. „Polski Przegl. Kartogr.” T. 39, nr 2, pp. 146–158.Google Scholar

  • Olszewicz B., 1921, Polska kartografia wojskowa. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa.Google Scholar

  • Panecki T., 2014a, Creating a common symbol classification for a new historical geoportal of Poland. „Miscellanea Geographica” vol. 18, no. 4, pp. 34–40.Google Scholar

  • Panecki T., 2014, Problemy kalibracji mapy szczegółowej Polski w skali 1:25 000 Wojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie. „Polski Przegl. Kartogr.” T. 46, nr 2, pp. 162–172.Google Scholar

  • Pietkiewicz S., 1995, Analiza dokładności niektórych map z XVII, XVIII i XIX wieku, obejmujących Polskę w dawnych granicach. „Prace i Studia Geograficzne” T. 17, pp. 103–109.Google Scholar

  • Plit J., Nita J. (red.), 2012, Źródła kartograficzne w badaniach krajobrazu kulturowego. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego” T. 16. Sosnowiec: Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego.Google Scholar

  • Sobala A., 2012, Zastosowanie austriackich map katastralnych w badaniach użytkowania ziemi w połowie XIX wieku. „Polski Przegl. Kartogr.” T. 44, nr 4, pp. 324–333.Google Scholar

  • Szady B., 2008, Zastosowanie systemów informacji geograficznej w geografii historycznej. „Polski Przegl. Kartogr.” T. 40, 2008, nr 3, pp. 279–283.Google Scholar

  • WIG, 1925, Zestawienie znaków topograficznych map austriackich, niemieckich i rosyjskich. Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny.Google Scholar

About the article

Published Online: 2015-07-10

Published in Print: 2015-03-01

Citation Information: Polish Cartographical Review, Volume 47, Issue 1, Pages 45–62, ISSN (Online) 0324-8321, DOI: https://doi.org/10.1515/pcr-2015-0004.

Export Citation

© Tomasz Panecki. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 License. BY-NC-ND 3.0

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in