Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details
More options …

Quaestiones Geographicae

The Journal of Adam Mickiewicz University

4 Issues per year


CiteScore 2016: 0.43

SCImago Journal Rank (SJR) 2016: 0.258
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2016: 0.359

Open Access
Online
ISSN
2081-6383
See all formats and pricing
More options …

Palaeogeographical And Archaeological Records Of Natural Changes Of The Jordanowo-Niesulice Subglacial Channel Near Lubrza, The Lubusz Lakeland

Magdalena Ratajczak-Szczerba / Iwona Sobkowiak-Tabaka / Iwona Okuniewska-Nowaczyk
Published Online: 2015-12-30 | DOI: https://doi.org/10.1515/quageo-2015-0027

Abstract

The region of the Lubusz Lakeland in western Poland where there are a lot of subglacial channels provides opportunity for multi-proxy palaeoenvironmental reconstructions. None of them has not been the object of a specific study. The developmental history of the palaeolakes and their vicinity in the subglacial trough Jordanowo-Niesulice, spanning the Late Glacial and beginning of the Holocene, was investigated using geological research, lithological and geomorphological analysis, geochemical composition, palynological and archaeological research, OSL and AMS-radiocarbon dating. Geological research shows varied morphology of subglacial channel where at least two different reservoirs functioned in the end of the Last Glacial period and at the beginning of the Holocene. Mostly during the Bølling-Allerød interval and at the beginning of the Younger Dryas there took place melting of buried ice-blocks which preserved the analysied course of the Jordanowo-Niesulice trough. The level of water, and especially depth of reservoirs underwent also changes. Palynological analysis shows very diversified course of the Allerød interval.

Keywords: palaeogrography; palaeoclimate; subglacial channels/trough; pollen analysis; human impact; geoarchaeology

References

  • Bartkowski T., 1963. Deglacjacja arealna – zasadniczy typ deglacjacji na obszarach nizinnych. Pr. Kom. Geogr.-Geol. Wydz. Mat.-Przyr. PTPN 70, 3: 338–347.Google Scholar

  • Berglund B.E., Ralska-Jasiewiczowa M., 1986. Pollen analysis and pollen diagrams. In: Berglund B.E. (ed.) Handbook of Holocene Palaeoecology and Palaeohydrology. Wiley, Chichester, p. 483.Google Scholar

  • Birks H.J.B., Birks H.H., 2004. The rise and fall of forest. Science 305: 484–485.Google Scholar

  • Błaszkiewicz M., 2005. Późnoglacjalna i wczesno holoceńska ewolucja obniżeń jeziornych na Pojezierzu Kociewskim (wschodnia cześć Pomorza). Prace Geograficzne 201: 1–192.Google Scholar

  • Błaszkiewicz M., 2011. Timing of the final disappearance of permafrost in the Central European Lowland as reconstructed from the evolution of lakes in N Poland. Geologial Quaterly 55(4): 361–374.Google Scholar

  • Bratlund B., 1999. A Survey of the Ahrensburgian Faunal Assemblage of Stellmoor. In: Kozłowski S.K., Gurba J., Zalizniak L. (eds), Tanged Point Cultures in Europe. Read at the International Archaeological Symposium Lublin, September, 13–16, 1993. Maria Curie-Skłodowska University Press, Lublin: 47–59.Google Scholar

  • Chmal R., 2003. Objaśnienia do Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski, Arkusz Toporów (501). PIG, Warszawa: 1–49.Google Scholar

  • Dadlez R., Jaroszewski W., 1994. Tektonika. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.Google Scholar

  • Folk R. L., Ward W. C., 1957. Brazors River bar: a study in the significance of grain size parameters, Jour. of Sedim. Petrol, 27, 1.Google Scholar

  • Jasiewicz J., Sobkowiak-Tabaka I., 2015. Geo-spatial modelling with unbalanced data: modelling the spatial pattern of human activity during the Stone Age, Open Geosciences.Google Scholar

  • Kabaciński J., Sobkowiak-Tabaka I., 2010. Between East and West – a new site of the Federmessergruppen in Poland. Quartär 57: 139–154.Google Scholar

  • Kabaciński J., Sobkowiak-Tabaka I., 2011. Schyłkowy paleolit i mezolit. In: J. Kabaciński, I. Sobkowiak-Tabaka (eds), Materiały do wczesnych pradziejów Zachodniej Wielkopolski. Osadnictwo pradziejowe i wczesnośredniowieczne w Lubrzy. Ratownicze badania archeologiczne Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Poznaniu III. Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Poznań: 21–28.Google Scholar

  • Karczewski A., 1971. Zmienność litologiczna i strukturalna kemów Pomorza Zachodniego a zagadnienie ich klasyfikacji. Pr. Kom. Geogr.-Geol. Wydz. Mat.-Przyr. PTPN 11, 3: 3–57.Google Scholar

  • Klajnert Z., 1978. Zanik lodowca warciańskiego na Wysoczyźnie Skierniewickiej i jej północnym przedpolu. Acta Geogr. Lodz. 38.Google Scholar

  • Kordowski J., Błaszkiewicz M., Kramkowski M., Słowiński M., Tyszkowski S., Brauer A., Brykała D., Gierszewski P., Lamparski P., Lutyńska M., Mirosław-Grabowska J., Noryśkiewicz A.M., Obrembska M., Ott F., Wulf S., Zawiska I., 2014. Charakterystyka środowisk de pozycyjnych Jeziorna Czechowskiego i jego otoczenia, Landform Analysis 25: 55–75Google Scholar

  • Krygowski B., 1964. Graniformametria mechaniczna, teoria, zastosowanie. PTPN, Prace Komisji Geograficzno – Geologicznej 2 (4): 1–112.Google Scholar

  • Kubiak-Martens L., 2015. Plant macrofossils from core LB13 taken in the vicinity of the Final Paleolithic site in Lubrza, western Poland. I. Sobkowiak-Tabaka (executive) Project DEC–2011/01/D/HS3/04134, Późnoglacjalne społeczności łowiecko-zbierackie Pojezierza Lubuskiego. Chronologia, systematyka, podstawy utrzymania.Google Scholar

  • Latałowa M., van der Knaap W.O., 2006. Late Quaternary expansion of Norway spurce Picea bies (l) Karst. in Europe according to pollen data. Quaternary Science Reviews 25: 2780–2805CrossrefGoogle Scholar

  • Litt T., Brauer A., Goslar T., Merkt J., Bałaga K., Müller H., Ralska – Jasiewiczowa M., Stebich M., Negendank J.F.W., 2001. Correlation and synchronisation of Late Glacial continental sequences in northen central Europe based on annually laminated lacustrine sediments. Quaternary Science Review 20: 1233 – 1249.CrossrefGoogle Scholar

  • Lowe J.J., Rasmussen O., Björck S., Hoek W.Z., Steffensen J.P., Walker M.J.C., Yu Z.C. and the INTIMATE group. 2008. Synchronisation of palaeoenvironmental events in the North Atlantic region during Last Termination: a revised protocol recommended by the INTIMATE group. Quaternary Science Review 27: 6–17.Web of ScienceCrossrefGoogle Scholar

  • Nowaczyk B., 1994. Wiek jezior i problemy zaniku brył pogrzebanego lodu na przykładzie sandru Brdy w okolicy Charzykowy, AUNC, Geografia 27: 97–110.Google Scholar

  • Okuniewska-Nowaczyk I., 2011a. Badania palinologiczne. In: J. Kabaciński/I. Sobkowiak-Tabaka (eds.), Materiały do wczesnych pradziejów Zachodniej Wielkopolski. Osadnictwo pradziejowe i wczesnośredniowieczne w Lubrzy. Ratownicze Badania Archeologiczne, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Poznaniu III (Poznań 2011): 263-275.Google Scholar

  • Okuniewska-Nowaczyk I., 2011b. Wiek torfów bazalnych w Lubrzy w świetle datowń palinologicznych i radiowęglowych. In: J. Kabaciński/I. Sobkowiak-Tabaka (eds.), Materiały do wczesnych pradziejów Zachodniej Wielkopolski. Osadnictwo pradziejowe i wczesnośredniowieczne w Lubrzy.Google Scholar

  • Płochniewski Z., 1986. Hydrogeologia i geologia inżynierska. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa: 1–124.Google Scholar

  • Podbielkowski Z., 1985. Glony. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.Google Scholar

  • Pyżewicz K., Rozbiegalski P., Skorupka T., Dmochowski P., 2008. Dwa odosobnione znaleziska tylczaków schyłko-wopaleolitycznych z Wielkopolski i Kujaw. Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne 9: 13–24.Google Scholar

  • Racinowski R, Szczypek T., 1985. Prezentacja i interpretacja wyników badań uziarnienia osadów czwartorzędowych. Skrypty Uniwersytet Śląski 359: 1–143.Google Scholar

  • Ratajczak-Szczerba M., Sobkowiak-Tabaka I., Okuniewska-Nowaczyk I., 2014. Morfologia dna i osady denne ko-palnego zbiornika w rynnie jordanowsko-niesulickiej koło Lubrzy, Pojezierze Lubuskie, Studia Limnologica et Telmatica 8(2): 71–80.Google Scholar

  • Rotnicki K., 1976. The theoretical basis for and a model of the origin of glacitectonic deformations. Quaetr. Geogr. 3: 103–139.Google Scholar

  • Sobkowiak-Tabaka I., 2011. Społeczności późnego paleolitu w dorzeczu Odry. Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Poznań.Google Scholar

  • Spiess A.F., 1979. Reindeer and Caribou Hunters. An Archaeological Study. Academic Press, New York.Google Scholar

  • Starkel L., 2002. Younger Dryas-Preboreal transition documented in the fluvial environment of Polish rivers. Global and Planetary Changes 35: 157–167Google Scholar

  • Willis K.J., van Andel T.H., 2004. Trees or no trees? The environments of central and eastern Europe during the Last Glaciation. Quaternary Science Reviews 23: 2369–2387CrossrefGoogle Scholar

  • Wojciechowski A., 2000. Zmiany paleohydrologiczne w środkowej Wielkopolsce w ciągu ostatnich 12 000 lat w świetle badań osadów jeziornych rynny kórnicko-zaniemyskiej. Wydawnictwo Naukowe UAM.Google Scholar

  • Zernitskaya V., Stancikaite M., Vlasov B., Seiriene V., Kisieliene D., Grygus G., Skipityte R., 2014. Vegetation pat tern and sedimentation changes in the cnotext of the Lateglacial climatic events: Case study of Saroje Lake (Eastern Belarus). Quaternary International 1–13. Online: http://dx.doi.org/10.1016/j.quaint.2014.06.045Web of ScienceCrossref

  • Zieliński T., 1992. Moreny czołowe Polski północno-wschodniej – osady i warunki sedymentacji. Prace Naukowe Uniwersytety Śląskiego, 1325.Google Scholar

About the article

Received: 2015-06-25

Revised: 2015-08-31

Published Online: 2015-12-30

Published in Print: 2015-09-01


Citation Information: Quaestiones Geographicae, Volume 34, Issue 3, Pages 101–116, ISSN (Online) 2081-6383, DOI: https://doi.org/10.1515/quageo-2015-0027.

Export Citation

© 2015 Faculty of Geographical and Geological Sciences, Adam Mickiewicz University. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 License. BY-NC-ND 3.0

Citing Articles

Here you can find all Crossref-listed publications in which this article is cited. If you would like to receive automatic email messages as soon as this article is cited in other publications, simply activate the “Citation Alert” on the top of this page.

[1]
Iwona Sobkowiak-Tabaka, Lucy Kubiak-Martens, Iwona Okuniewska-Nowaczyk, Magdalena Ratajczak-Szczerba, Aldona Kurzawska, and Bernadeta Kufel-Diakowska
Environmental Archaeology, 2017, Page 1

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in