Jump to ContentJump to Main Navigation
Show Summary Details

Soil Science Annual

formerly Roczniki Gleboznawcze

4 Issues per year

Index Copernicus Value- 93.69 pkt

Open Access
Online
ISSN
2300-4975
See all formats and pricing

Anthropogenic transformation of soils in the Barycz valley – conclusions for soil classification / Antropogeniczne przekształcenia gleb w Dolinie Baryczy - wnioski dotyczące klasyfikacji gleb

Beata Łabaz
  • Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Instytut Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska ul Grunwaldzka 53, 50-375 Wrocław
/ Adam Bogacz
  • Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Instytut Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska ul Grunwaldzka 53, 50-375 Wrocław
/ Cezary Kabała
  • Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Instytut Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska ul Grunwaldzka 53, 50-375 Wrocław
Published Online: 2015-02-06 | DOI: https://doi.org/10.1515/ssa-2015-0001

Abstract

Large-scale river regulation, drainage and intense farming in the Barycz valley initiated in 17th century activated a transformation of the initial alluvial and swamp-alluvial soils. Soils on the Holocene flooded terraces have deep, acid humus horizons (umbric) and gleyic properties at shallow depth, but have no stratification of parent material to a depth of 100 cm. Despite the location in the floodplain, soils cannot be classified as black-earth alluvial soils (mady czarnoziemne) using the criteria of Polish soil classification (2011). The soils on the Pleistocene non-flooded terraces have a deep, base-saturated humus horizon (mollic) and gleyic properties in the lower part of soil profile, which allows to classify them as the black earths (czarne ziemie). Prominent stratification of the parent material well preserved in these soils has no influence on their classification (due to the age sediments). Almost all humus horizons of these soils meet the definition of anthric characteristics, and more than half of the studied soils can be classified as culturozemic soils - rigosols - which emphasises the important role of man in the transformation and gaining of morphological features of these soils. The lack of precise criteria for identifying soil types in the chernozemic order of the Polish soil classification (2011) causes difficulties in the classification of soils on the river terraces, in particular, in distinguishing between black-earth alluvial soils and black earths.

Streszczenie

Wielkoskalowa regulacja, odwodnienia oraz intensywne rolnicze zagospodarowanie doliny Baryczy zainicjowane w XVII wieku uruchomiły transformację pierwotnych gleb aluwialnych i błotno-aluwialnych. Gleby na holoceńskich terasach zale- wowych mają głęboki, kwraśny poziom próchmczny (umbric) i są płytko oglejone, a do głębokości 100 cm nie zaznacza się stratyfi- kacja materiału macierzystego} Mimo położenia na terenach zalewowych, gleb tych me można zaliczyć do mad czamoziemnych posługując się kryteriami Systematyki gleb Polski (2011). Gleby na plejstoceńskich terasach nadzalewowych mają głęboki, wysyco- ny zasadami poziom prócliniczny (mollic) i oglejenie w dolnej części profilu, co przybliża je do czarnych ziem. Dobrze widoczna stratyfikacja materiału macierzystego nie ma w tych glebach znaczenia klasyfikacyjnego ze względu na wiek osadów'. Niemal wszyst- kie poziomy próchmczne spełniają kryteria poziomu anthric, a ponad pokwa badanych gleb może być zaliczona do gleb kulturo- ziemnych - ngosoli, co podkreśla istotną rolę człowieka w transformacji i kształtowaniu cech morfologicznych tych gleb. Brak precyzyjnych kryteriów identyfikacji typów' w rzędzie gleb czamoziemnych w Systematyce gleb Polski (2011) powoduje trudności w klasyfikacji gleb na terasach rzecznych, a wr szczególności rozgraniczanie między madami czamoziemnymi oraz czarnymi ziemiami.

Keywords: „chernozemic alluvial soils”; black earths; culturozemic soils-rigosoils

Słowa kluczowe: mady czamoziemne; czarne ziemie; gleby kulturoziemne - rigosole

References

  • Alexandrovskiy A.L., 2007. Rates of soil-forming processes in three main models of pedogenesis. Revista Mexicana de Ciencias Geológicas, 24(2): 283-292.

  • Bac S., 1949. Zagadnienia hydrologiczne i plan rezerwatu w Dolinie Baryczy. Czasopismo Geograficzne. Kwartalnik Polskiego Towarzystwa Geograficznego 19, 1-4: 157-185.

  • Borowiec J., Urban D., Mikosz A.I., 2007. Zmiennooeæ geochemiczna siedlisk ³¹kowych doliny Bugu w rejonie Dubienki. Annales UMCS, seria E, 62(2): 205-216.

  • Chojnicki J., 2002. Procesy glebotwórcze w madach oerodkowej doliny Wis³y i ¯u³aw. Fundacja Rozwój SGGW, Warszawa: 83 ss.

  • Czyżewski J., 1949. Dolina Baryczy. Szkic geograficzny. Czasopismo Geograficzne. Kwartalnik Polskiego Towarzystwa Geograficznego 19, 1-4: 123-153.

  • Dąbkowska-Naskręt H., 1990: Sk³ad i w³aoeciwooeci fizykochemiczne wybranych gleb aluwialnych doliny dolnej Wis³y z uwzglêdnieniem ich cech diagnostycznych. Rozprawy 38, AT-R Bydgoszcz: 1-119.

  • Drabiński A., Sasik J., 1995. Przyrodnicze i techniczne aspekty gospodarki wodnej w górnej czeoeci zlewni Baryczy. Zesz. Nauk. AR we Wroc³awiu. (Konferencje 10), 270, 1: 35-40.

  • IUSS Working Group WRB, 2014. World Reference Base for Soil Resources 2014. International soil classification system for naming soil and creating legends for soil maps. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Rome: 182 ss.

  • Kabała C., 2014. Systematyka gleb Polski - stan aktualny i dalszy rozwój - Soil Science Annual, 65 (2): 91-98.

  • Kabała C., Gałka B., Jezierski P., Bogacz A., 2011. Transformacja mad w warunkach regulacji rzeki i d³ugotrwa³ego u¿ytkowania rolniczego w Dolinie Dobrej na Nizinie OEl¹skiej. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 62 (2): 141-153.

  • Klimowicz Z., 1980. Czarne ziemie Równiny Tarnobrzeskiej na tle zmian stosunków wodnych gleb tego obszaru. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 31(1): 163-206.

  • Konecka-Betley K., Czêpiñska-Kamiñska D., Janowska E., 1996. Czarne ziemie w staroaluwialnym krajobrazie Puszczy Kampinoskiej. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 47(3-4): 145-158.

  • Kowaliński S., 1952. Czarne ziemie wroc³awskie (ich w³asnooeci, wartooeæ u¿ytkowo-rolnicza i geneza). Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 2: 59-91.

  • Laskowski S., 1986. Powstawanie i rozwój oraz w³aoeciwooeci gleb aluwialnych doliny oerodkowej Odry. Zesz. Nauk AR, Wroc ³aw, 56: 1-68.

  • Łabaz B., Bogacz A., Cybula M., 2006. W³aoeciwooeci substancji humusowych czarnych ziem w Parku Krajobrazowym „Dolina Baryczy”. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 49 (3/4): 175-184.

  • Łabaz B., Bogacz A., Glina B., 2011. Humus substances of forest Phaeozems and Gleysols in Dolina Baryczy Landscape Park. Polish Journal of Soil Science, 44 (1): 51-62.

  • Łabaz B., Kaba³a C., 2014. Geneza, w³aoeciwooeci i klasyfikacja czarnych ziem w Polsce. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 65(2): 80-90.

  • Polish Soil Classification, 2011. Soil Science Annual 62(3): 1-193.

  • Prusinkiewicz Z., Kowalkowski A., 1964. Studia gleboznawcze w Bia³owieskim Parku Narodowym. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 14 (2): 161-306.

  • Ranoszek E., Ranoszek W., 2004. Park Krajobrazowy Dolina Baryczy. Przewodnik przyrodniczy. Wyd. Gottwald. Milicz: 192 ss.

  • Rytlewski J., 1965. Typologia gleb aluwialnych doliny rzeki £yny. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 15(1): 91-109.

  • Strzemski M., 1954. „Czarne ziemie” jako wskaŸnik odwodnienia kraju. Gospodarka Wodna, 2: 1-46.

  • Strzemski M., 1961. Przemiany oerodowiska geograficznego Polski, jako t³a przyrodniczego rozwoju rolnictwa na ziemiach polskich: od po³owy trzeciego tysi¹clecia p.n.e. do naszych czasów. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 9(3): 331-357.

  • Strzemski M., Siuta J., Witek T., 1973. Przydatnooeæ rolnicza gleb Polski, PWRiL, Warszawa.

  • Sztyber J., Paw³at H., 2008. Zmiany w strukturze przestrzennej systemu przyrodniczego zmeliorowanych ³¹k w dolinie Wkry. Przegl¹d Nauk In¿. i Kszta³t. OErodow. 17, 4(42): 76-85.

  • Tomaszewski J., 1949. Stosunki glebowe w leoeno-stawowym obszarze Milicza. Czasopismo Geograficzne 19(1-4): 169-185.

  • Tomaszewski J., 1956: Gleby b³otne i oerodowisko. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 5: 73-99.

  • Tomaszewski J., 1957: Dynamika typologicznych procesów glebowych. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 6: 97-122.

  • Uziak S., Poznyak S.P., Wyszniewskij J., 2010. Gleby Roztocza. Ann. UMCS, Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia, 65(1): 99-115.

About the article

Received: 2014-10-14

Accepted: 2014-11-14

Published Online: 2015-02-06

Published in Print: 2014-09-01


Citation Information: Soil Science Annual, ISSN (Online) 2300-4975, DOI: https://doi.org/10.1515/ssa-2015-0001. Export Citation

© by Beata Łabaz. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 License. (CC BY-NC-ND 3.0)

Citing Articles

Here you can find all Crossref-listed publications in which this article is cited. If you would like to receive automatic email messages as soon as this article is cited in other publications, simply activate the “Citation Alert” on the top of this page.

Comments (0)

Please log in or register to comment.
Log in