Why should the Odra River mouth area not be regarded as an estuary? A geologist's point of view

Andrzej Osadczuk 1 , Stanisław Musielak 1  and Ryszard Borówka 1
  • 1 Institute of Marine Sciences, University of Szczecin, Ul. Felczaka 3c 71-412 Szczecin, Poland

Why should the Odra River mouth area not be regarded as an estuary? A geologist's point of view

The authors find no arguments that would justify application of the term "estuary" to the area of the Odra River discharge into the Baltic Sea. The physiography, geology, and hydrology of the Odra river mouth show that the area possesses many more characteristics typical of flow-through coastal lagoons than those of estuaries. Of key importance in this respect is the Szczecin Lagoon, an extensive, shallow water body separated from the open sea by a barrier intersected by three narrow and long straits. The lagoonal nature of the area is demonstrated also by its geological history.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • Borówka R.K., Osadczuk A., 2003: Zmiany hydrograficzne w obszarze ujściowym Odry podczas późnego glacjału i holocenu. Prace Komisji Paleogeografii Czwartorzędu Polskiej Akademii Umiejętności, Vol. I: 139-144 (in Polish).

  • Borówka R.K., Osadczuk A., Witkowski A., 2001: Late glacial and Holocene stages of the Szczecin Lagoon development. [in:] A. Witkowski and W. Kowalski (eds), 15. Treffen Deutschsprachiger Diatomologen, Łukęcin 22-25.03.2001, Szczecin: 6-12.

  • Borówka R.K., Latałowa M., Osadczuk A., Święta J., Witkowski A., 2002: Palaeogeography and palaeoecology of Szczecin Lagoon. In: Reinhard Lampe (ed.), Holocene Evolution of the South-Western Baltic Coast - Geological, Archaeological and Palaeo-environmental Aspects. Greifswalder Geographische Arbeiten, Band 27: 107-113.

  • Borówka R.K., Osadczuk A., Duda T., Woziński R., Kosińska B., 2003: Pokrywa osadowa Zalewu Szczecińskiego oraz obszaru ujściowego Odry. Prace Komisji Paleogeografii Czwartorzędu Polskiej Akademii Umiejętności, Vol. I: 99-103 (in Polish).

  • Borówka R.K., Osadczuk A., Witkowski A., Wawrzyniak-Wydrowska B., Duda T., 2005: Late Glacial and Holocene depositional sequences in the eastern part of the Szczecin Lagoon (Great Lagoon) basin - NW Poland. Quaternary International, 130: 87-96

  • Borówka R.K., Musielak S., 1997: Budowa geologiczna i rozwój krajobrazu Zalewu Szczecińskiego. [in:] J. Kaliciuk and A. Staszewski (eds), Ostoje ptaków w polskiej części Zalewu Szczecińskiego. Szczecin: 7-14 (in Polish, English summary).

  • Hansen K., 1959: The terms Gyttja and Dy. Hydrobiologia, 13: 309-315

  • Jasińska E., 1991: Dynamika słonych wód w estuariach polskich rzek. Prace IBW PAN, 24: 206 (in Polish).

  • Jasinska E., Robakiewicz W., 1993: Charkterystyka procesów hydrodynamicznych w rejonach ujściowych rzek z podkreśleniem procesów zachodzących w rejonie ujścia Odry. [in:] W. Robakiewicz (ed.), Warunki hydrodynamiczne Zalewu Szczecińskiego i cieśnin łączących Zalew z Zatoka Pomorską. Wydawnictwo IBW PAN, Gdansk: 33-52 (in Polish).

  • Karczewski A., 1968: Wpływ recesji lobu Odry na powstanie i rozwój sieci dolinnej Pojezierza Myśliborskiego i Niziny Szczecińskiej. Prace Komisji Geograficzno-Geologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Vol. 8 No. 3., Poznań, p. 1-106 (in Polish, English summary).

  • Ketchum B.H., 1951: The exchanges of fresh and salt waters in tidal estuaries. J. Marine Research, 10 (1)

  • Kjerfve B., Magill K.E., 1989: Geographic and hydrodynamic characteristics of shallow coastal lagoons. Marine Geology, 88: 187-199.

  • Kolp O., 1986: Verlagerung der Odermundung von der. Bornhommulde bis in die Oderbucht. Acta Universitatis. Nicolai Copernici, Geografia XXI: 29-39.

  • Kozarski S., 1995: Deglacjacja północno-zachodniej Polski: warunki i transformacja geosystemu ~20-10 ka. IGiPZ PAN, Dokum. Geogr. 1, p. 82 (in Polish).

  • Kramarska R., 1998: Origin and development of the Odra Bank in light of the geologic structure and radiocarbon dating. Geological Quarterly, 42 (3): 277-288.

  • Landsberg-Uczciwek M. (ed.), 2004: Raport o stanie środowiska w województwie zachodniopomorskim w latach 2002-2003. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Szczecin (in Polish).

  • Latałowa M., Borówka R.K., 2003: Palino- i chronostratygrafia osadów dennych Zalewu Szczecińskiego. Prace Komisji Paleogeografii Czwartorzçdu Polskiej Akademii Umiejçtności, Vol. I: 105-108 (in Polish).

  • Majewski A., 1972: Charakterystyka hydrologiczna estuariowych wód u polskiego wybrzeża. Prace Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego, No. 105: 40 pp (in Polish).

  • Majewski A., 1980: Zasolenie wody [in:] A. Majewski (ed.) Zalew Szczeciński, Wyd. Komunikacji i Łączności, Warszawa: 204-223 (in Polish).

  • Meyer Z., Buchholz W. (ed.)., 1988: Hydrologia i hydrodynamika ujścia Odry ze szczególnym uwzglçdnieniem wpływu wiatru. [in:] Materiały konferencyjne. Polski Komitet Współpracy ze Stałym Miçdzynarodowym Stowarzyszeniem Kongresów Żeglugi. Szczecin: 105-126 (in Polish).

  • Musielak S., 1983: Zalew Pucki jako przykład środowiska sedymentacji lagunowej. [in:] J. Giżejewski and A. Mielczarski (eds), Dynamika litodynamicznego środowiska morskiej strefy brzegowej. Prace IBW PAN, No. 13, Part 2: 412-448 (in Polish).

  • Nichols M., Allen G., 1981: Sedimentary processes in coastal lagoons. [in:] Coastal lagoon research, present and future. Proceed. UNESCO, IABO Seminar, Beaufort, NC, U.S.A., UNESCO Technical Papers in Marine Science, 33: 27-80.

  • Osadczuk A., 1999a: An estuary or a lagoon? The Zalew Szczeciński (Oderhaff) in light of analysis of the sedimentary basin morphology and the character of present-day sedimentation. Quaternary Studies in Poland, Special issue: 175-186.

  • Osadczuk A., 1999b: Cechy geologiczne środowisk estuariów i lagun. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego No. 243, Marine Sciences, No. 5: 95-133 (in Polish).

  • Osadczuk A., 2004: Zalew Szczeciński - środowiskowe warunki współczesnej sedymentacji lagunowej. Wydawnictwa Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Rozprawy i studia Vol. (DCXXIII) 549: 156 pp (in Polish, English summary).

  • Osadczuk A., Borówka R.K., 2001: Sejsmoakustyczny zapis zmian w obrçbie holoceńskiej pokrywy osadowej Zalewu Szczecińskiego. [in:] W. Florek (ed.), Geologia i Geomorfologia Pobrzeża i Połdniowego Bałtyku, 4, Słupsk: 35-46 (in Polish, English summary).

  • Osadczuk K., 2004: Geneza i rozwój wałów piaszczystych Bramy Świny w świetle badań morfometrycznych i sedymentologicznych. Wydawnictwa Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Rozprawy i studia Vol. (DCXXVI) 552: 209 pp (in Polish, English summary).

  • Osiecimski R., 1966: Rys historyczny powstania toru wodnego Szczecin-Świnoujściez punktu widzenia hydrotechnicznego. Materiały Instytutu Morskiego, H-79. Gdańsk (in Polish).

  • Phleger F.B., 1969: Some General Features of Coastal Lagoons. [in:] A. A. Castanaris and F.B. Phleger (ed.), Lagunas Costeras, Mem. Simp. Intern. Lagunas Costeras, Mexico City: UNAM-UNESCO: 5-26.

  • Post H. v., 1862: Studier öfer Nutidans koprogena Jordbildningar, Gyttja, Dy, Torf och Mylla. Kgl. Somska Vet. Akad. Handl. N.F.4, Stockholm: 1-59

  • Pritchard D.W., 1967: What is an estuary? [in:] G.H. Lauff (ed.), Estuaries, Am. Assoc. Adv. Sci. Pub. 83, Washington: 3-5.

  • Robakiewicz W., 1993: Cyrkulacja wody w Zalewie Sczecińskim. [in:] W. Robakiewicz (ed.), Warunki hydrodynamiczne Zalewu Szczecińskiego i cieśnin łączących Zalew z Zatoka Pomorską. Wydawnictwo IBW PAN, Gdansk: 185-227 (in Polish).

  • Rosa B., 1963: O rozwoju morfologicznym wybrzeża Polski w świetle dawnych form brzegowych. Studia Societatis Scientarum Torunensis, vol. V, Toruń. 172 pp (in Polish, German summary).

  • Witkowski A., Latałowa M., Borówka R.K., Gregorowicz P., Bąk M., Osadczuk A., Święta J., Lutyńska M., Wawrzyniak-Wydrowska B., Woziński R., 2004: Palaeoenvironmental changes in the area of the Szczecin Lagoon (the south western Baltic Sea) as recorded from diatoms. Studia Quaternaria, vol.21: 153-165.

  • Woziński R., Wawrzyniak-Wydrowska B., Borówka R.K., 2003: Zespoły malakofauny w osadach Zalewu Szczecińskiego i Bramy Świny. Prace Komisji Paleogeografii Czwartorzçdu Polskiej Akademii Umiejçtności, Vol. I: 119-123 (in Polish).

  • Wypych K., 1970: Zasolenie wód Zalewu Szczecińskiego. Prace PIHM, 98 (in Polish).

OPEN ACCESS

Journal + Issues

Oceanological and Hydrobiological Studies is devoted to topics concerning the water environment, both freshwater and saltwater. The objective pursued by the Journal is to collect and publish in one medium the findings of worldwide studies on various types of water environment and climatic conditions.

Search